برخى از علما ، همانند مرحوم صاحب حدائق ، به خاطر ايجاد وحدت در بين اصوليان و اخباريان ، بسيارى از اين اختلافات را نمىپذيرند و سعى دارند آنها را كاهش دهند . « 1 » برخى نيز اين اختلافات را صورى دانستهاند و از نظر وحدت ملاك و تمسّك به شريعت مقدّس اسلامى ، اختلافى بين اين دو مسلك نمىبينند ، با اين تفاوت كه « اخبارى ، وظائف مقرّره ( وظايف مكلّفان هنگام جهل به حكم ) را احكام تعبّدى تشخيص داده و برخى محقّقين از اصوليين ، برگشت آن وظايف را به تشخيص عقل دانسته و از آنها ، به احكام ظاهريّه بر سبيل مسامحه تعبير نمودهاند » . « 2 »
اختلافات اخباريان و اصوليان
در اين مجال ، در صدديم از ميان وجوه متعدّد اختلافات بين اين دو مسلك در حوزههاى مختلف منابع فقه اسلامى ( كتاب ، سنّت ، اجماع و عقل ) ، اختلاف موجود در حوزهء حديث را مورد بررسى قرار دهيم .
1 . منابع احكام نزد اصوليان عبارتاند از : كتاب ، سنّت ، اجماع و عقل ؛ ولى نزد اخباريان عبارتاند از : كتاب و سنّت و در بعضى مواقع ، « منحصر است به سنّت » ، آن هم به « به سنّت رسيده از طريق صادقين عليهم السلام » . « 3 » 2 . اصوليان ، احاديث را به چهار نوع : صحيح ، حَسَن ، موثّق و ضعيف تقسيم مىكنند ؛ ولى اخباريان ، احاديث را به دو نوع ، صحيح و ضعيف ، تقسيم مىكنند . « 4 » 3 . اصوليان ، اخبار صحيح را عبارت از اخبارى مىدانند كه تمام سلسلهء راويان
هامش
( 1 ) . نقدى بر اخباريگرى ، ص 20 .
( 2 ) . ياد نامهء شيخ طوسى ، ج 1 ، ص 317 : « اجتهاد در مسلك اصولى و اخبارى » ، جواد تارا .
( 3 ) . نقدى بر اخباريگرى ، ص 20 .
( 4 ) . روضات الجنات ، ج 1 ، ص 127 ؛ رسالهء فاروق الحق ، ص 6 .