ارزش پيدا مىكنند . « 1 » آنگاه مىگويد :
خداى تعالى بر من منّت نهاد تا چهل حديث از كتاب « الكافى » استخراج نمايم و بر تو بخوانم . بعضى از آنها در فضيلت تفقّه در دين ، و بعضى در فضيلت روايت حديث ، و بعضى در فضيلت علم ، و بيشتر اين احاديث ، متعلّق به فنّ اصول حديث است . « 2 »
سه . وجوه اختلاف اصوليان و اخباريان
ميان اصوليان و اخباريان ، اختلاف متعدّدى وجود دارد و بسيارى از علماى اصولى يا اخبارى ، در صدد شمارش اين اختلافات برآمدهاند . عبداللَّه بن صالح سماهيجى بحرانى ( م 1132 ق ) ، عالم اخبارى ، كتاب منية الممارسين را در پاسخ به نود پرسش شيخ ياسين بن صلاح الدين - كه خطاب به او مطرح كرده بود - تأليف كرد و در آن به بيان چهل فرق بين اصوليان و اخباريان پرداخته است . « 3 » سيّد محمّد بن فرج اللَّه دزفولى - كه خود ، عالمى اصولى است - ، در رسالهء فاروق الحق ، 86 فرق بين اين دو مسلك را آورده است . « 4 » محمّد باقر خوانسارى ( م 1313 ق ) ، عالم رجالى قرن چهاردهم ، در كتاب روضات الجنّات ، تلخيصى مشتمل بر 29 فَرق از فَرقهاى چهلگانهء سماهيجى را بر مىشمُرَد . « 5 » اين كتاب ، غالباً مرجع محقّقان غربى در خصوص مباحث اخبارى - اصولى بوده است . « 6 »
هامش
( 1 ) . همان ، ص 33 .
( 2 ) . همان ، 38 - 39 .
( 3 ) . روضات الجنّات ، ج 4 ، ص 250 ؛ الذريعة ، ج 23 ، ص 210 .
( 4 ) . فاروق الحق ، ص 5 به بعد ( نسخهء خطى موجود در كتابخانهء آية اللَّه مرعشى ) .
( 5 ) . روضات الجنّات ، ج 1 ، ص 127 - 130 .
( 6 ) . ميراث اسلامى ، دفتر چهارم ، ص 381 : « گزيدهء منية الممارسين » .