شهرت داشت تا جايىكه سنّيان را بر ضدّ شيعيان برانگيخت . « 1 » 4 . گفتگوها و مناظرههاى بروندينى و دروندينى .
در پى درگيرىهايى كه اروپاييان با امپراتورى عثمانى داشتند ، هيئتهايى را براى برقرارى ارتباط به ايران گسيل مىداشتند . هدف اصلى اين هيئتها پيوند ايران با اروپا و جنگ عليه عثمانى بود ؛ ولى آنچه در كنار مسائل سياسى براى اروپاييان اهمّيت داشت ، توجّه به تبليغات و رواج مسيحيّت بود . اين گفتگوها به دو شيوه صورت مىگرفت .
الف . گفتگوهاى برونْدينى . اروپاييان ، براى نشر عقايد خود ، در آغازْ مبلّغان خويش را به ايران گسيل داشتند و آنگاه كه دريافتند عقايد آنان ، قابل درك و پذيرش نيست ، به تحليل و توجيه عقايد خود ، رو آوردند و در مرحلهء بعد ، به مناظره و گفتگو با علماى اسلام نشستند . « 2 » فيليپ دوم و فيليپ سوم ، پادشاهان اسپانيا ، هر كدام با ارسال كشيش و هيئتهايى به دربار سلاطين صفوى ، خواستار آزادى كامل تبليغ دين مسيح در سراسر ايران بودند ؛ « 3 » امّا شاه عبّاس صفوى ( 996 - 1038 ق ) ، علىرغم تمايل به اين درخواست ، علما و روحانيون را بزرگترين سدّ راه تبليغ مسيحيّت در ايران ديد و آنها را مخالف ساختن كليسا مىدانست . « 4 » گروهى از مبلّغان مسيحى ، به بهانهء مبارزه با اسلام و توجيه عقايد مسيحيّت به نگارش كتاب پرداختند ، از آن جمله ، كتاب آيينهء حقنما [ از ]
هامش
( 1 ) . صفويه در عرصهء دين ، فرهنگ و سياست ، ص 70 .
( 2 ) . مجلّهء حوزه ، ش 89 - 90 ، ص 275 : « گفتگوهاى علمى در عصر صفوى » ، على اكبر ذاكرى .
( 3 ) . سياست خارجى ايران در دورهء صفويه ، نصراللَّه فلسفى ، ص 25 ؛ صفويه در عرصهء دين ، فرهنگ و سياست ، ج 3 ، ص 966 - 967 .
( 4 ) . سياست خارجى ايران در دورهء صفويه ، ص 49 .