شيخ آقا بزرگ ، نخستين كسانى كه در اين زمينه دست به نگارش بردهاند ، رضى الدين على بن طاووس ( م 664 ق ) و شهيد اوّل ( مق 786 ق ) هستند .
در اين بخش ، آن دسته از اجازاتى كه از عالمان و مشايخ اماميه در دورهء مورد بحث صادر شده ، به نقل از الذريعة گزارش مىشود . در مجموع ، اجازات صادر شده در قرن هشتم ، بسى افزونتر از اجازات قرن نهم هجرى است . سه عالم پُر اجازه در قرن هشتم عبارتاند از : علّامهء حلّى ، فخرالدين محمّد حلّى و شهيد اوّل .
الف ) قرن هشتم
1 . اجازهء مختصر علّامهء حلّى ( م 726 ق ) به شيخ جمال الدين ابوالفتوح احمد بن ابى عبد اللَّه بلكو بن ابى طالب بن على آوى در سال 705 ق . اين شخص از فخر المحقّقين نيز اجازه دارد . « 1 » 2 . اجازهء مبسوط علّامه حلّى به بنى زهره كه پنج نفرند : 1 . سيّد علاء الدين على بن ابراهيم بن محمّد بن ابى الحسن بن ابى المحاسن زهره ، 2 . شرف الدين حسين بن على بن ابراهيم ( پسر سيد علاء الدين ) ، 3 . سيّد بدر الدين محمّد بن ابراهيم ( برادر علاء الدين ) ، 4 . سيّد امين الدين احمد بن ابراهيم ( پسر بدر الدين ) ، 5 . عز الدين حسن بن محمّد ( پسر بدر الدين ) .
اين اجازهء كبير كه به تاريخ پانزدهم شعبان 723 صادر شده ، از نسخهء دستخطّ زين الدين على بن حسن بن محمّد استرآبادى ( م پيش از 862 ق ) در « كتاب الإجازات » بحار الأنوار ( ج 107 ، ص 60 - 137 ) آمده است . « 2 » اجازهء مبسوط علّامه ، شامل اطلاعات مهم و سودمندى دربارهء عالمان شيعه و اهل سنّت ، و نگاشتههاى حديثى و غير حديثى آنان ، با ذكر طرق علّامه به هر يك از آنهاست .
هامش
( 1 ) . الذريعة ، ج 1 ، ص 176 ( ش 898 ) .
( 2 ) . همان ، ش 899 .