ابن حجر مىگويد : اين حديث ، ثابت نيست و قارى گفته كه از سخنان صوفيه است . « 1 »
رديابى روايات « جامع الأسرار » در متون بعدى اماميه
با رديابى رواياتى كه در بخشهاى قبل مطرح شد ، آشكار مىشود كه اين روايات ، در متون فلسفى ، عرفانى و حديثى سدههاى متأخّر اماميه ، راه يافته است . به نظر مىرسد آملى در اين ميان ، نقش واسطه را ايفا كرده است . به ديگر سخن ، برخى روايات اهل سنّت و بسيارى احاديث عرفانى - كه مصدر حديثى معتبر شناخته شدهاى ندارند - از طريق آثار عرفانى آملى ، از جمله جامع الأسرار ، وارد حوزهء فلسفه ، عرفان و حديث اماميه شده است .
چنين مىنمايد كه برخى از احاديث جامع الأسرار ، از طريق شخص ابن ابى جمهور و به وسيله دو اثر مهم او ، عوالى اللئالى و المجلى ، به متون سدههاى بعد ، راه يافته است ، به گونهاى كه گاه در جوامعى مانند بحار الأنوار و مستدرك الوسائل ، مستقيماً از عوالى نقل شدهاند و هيچ مصدرى جز آثار آملى ندارند . « 2 »
هامش
( 1 ) . كشف الخفاء ، ج 2 ، ص 291 .
( 2 ) . براى ملاحظهء موارد كاربرد احاديث جامع الأسرار در متون حديثى ، فلسفى و عرفانى پس از آملى ، ر . ك : علوم حديث ، ش 28 ، ص 89 - 93 .