موضوع كتاب ، همچنانكه از نامش پيداست ، نقل احاديثى در فضايل و مناقب اهل بيت عليهم السلام است . كتاب ، شامل 112 حديث با ذكر راوىِ نخست و حذف ساير راويان است . محقّق كتاب - كه به مأخذ يا بى احاديث آن پرداخته - بر آن است كه نويسنده در نگارش اثر ، تحت تأثير مئة منقبة فضل بن شاذان ( / شادان ) قمى بوده و حدود يكْ سوم از احاديث غاية المرام ، همان احاديث آغازين مئة منقبة است . « 1 » ساير احاديث ، آنسان كه از مأخذيابى محقّق كتابْ برمىآيد ، از مصادر ديگرى ( مانند آثار صدوق ، بشارة المصطفى ، الأمالى مفيد و دلائل الإمامة ) برگرفته شده است . در اين ميان ، براى احاديث شمارهء 86 ، 90 ، 102 و 111 ، مأخذى يافت نشده است .
غاية المرام ، از روى نسخهء منحصر به فرد موجود در كتابخانهء آستان قدس رضوى كه توسّط على بن حسن كرمانى به سال 930 ق ، كتابت شده ، با تحقيق آقاى عليرضا هَزار در دفتر ششم ميراث حديث شيعه ( ص 15 - 81 ) توسّط مركز تحقيقات دارالحديث ، انتشار يافته است .
5 . مختصر بصائر الدرجات « 2 »
اين كتاب ، از آثار مهم مربوط به حوزهء فضايل اهل بيت عليهم السلام است كه در قرن هشتم هجرى نوشته شده است . نويسندهء كتاب ، شيخ حسن بن سليمان حلّى ( زنده در 802 ق ) ، با تلخيص كتاب بصائر الدرجات سعد بن عبد اللَّه اشعرى قمى ( م ح 300 ق ) و افزودن رواياتى از منابع ديگر با ذكر نام مأخذ ، اين كتاب را پديد آورده است . « 3 » كتاب ، از مصادر بحار الأنوار « 4 » و وسائل الشيعة « 5 » است .
هامش
( 1 ) . غاية المرام ، ص 19 ( مقدّمهء محقّق ) .
( 2 ) . أمل الآمل ، ج 2 ، ص 66 ( ش 180 ) ؛ الذريعة ، ج 20 ، ص 182 ( ش 2496 ) .
( 3 ) . الذريعة ، ج 20 ، ص 182 ( ش 2496 ) .
( 4 ) . بحار الأنوار ، ج 1 ، ص 16 .
( 5 ) . وسائل الشيعة ، ج 30 ، ص 155 .