گذشتهء تاريخ مىداند . « 1 » نويسنده ، در فصلى به شرايع الهى و شمارش آنها پرداخته است . از نظر او ، شش پيامبر صاحبْ شريعت ( پيامبران اولوالعزم به اضافهء آدم عليه السلام ) آمدهاند كه شريعت هر كدام ، جديد و ناسخ پيشين بوده است . هر پيامبر صاحبْ شريعتى ، دوازده وصى دارد كه حافظ شريعت و عهدهدار تبيين و تفسير آناند . وى ، آن گاه ، اوصياى پيامبران يادشده را بر مىشمارد . اوصياى نام برده شده براى رسول اكرم ، بر خلاف تصوّر عبارتاند از : 1 . شيث ، 2 . انوش ، 3 . قينان ، 4 . مهلائيل و . . . . « 2 » تحليلهاى نويسنده ، افزون بر مايههاى ادبى - تاريخى ، آميزهاى از مايههاى عقلى ، فلسفى و روانشناختى است . در نمونهء زير - كه بيانگر نبوّت پيامبر اكرم است - مايههاى فلسفى مشهود است :
لم تزل العناية الإلهيّة والأنوار السماوية تربّى محمّداً صلى الله عليه و آله وتمدّه الأكوان بخصائصها وتذاد الدنيا عنه فى نقائصها وتتلألؤ عليه الأنوار الملكوتية وتشرق عليه الشعاعات النبويّة وتنطق الكمالات البشرية حتّى جذبه جاذب الحق العلوى و خاطبه اللسان الملكى الجبرئيلى و بلغ أشده و أكمل رشده و قال له . . . فعلم حقيقة الأمر النازل و هو صورة العقل الأول . . . . « 3 » نويسنده ، در بيان گزارشهاى تاريخى ، منابع خود را ذكر نمىكند . وى در نقل احاديث ، از منابع شيعه و اهل سنّت ، استفاده كرده است . نويسنده ، دربارهء انگيزه نقل احاديث اهل سنت نوشته است :
إنّما ذكرنا هذه الأحاديث من رواية العام فى هذا الكتاب تلويحاً للمستبصرين و تنبيهاً على أنّه لو أردنا اعتبار أخبار العوام وأحاديثهم
هامش
( 1 ) . همان . ص 17 و 18 .
( 2 ) . ر . ك : همان ، ص 42 - 43 .
( 3 ) . همان ، ص 53 .