نويسنده ، در پردازش كتاب ، از ادبيات غنى خود بهره جسته و متن اخلاقى مسجّع ، شيوا و دلكشى را عرضه نموده است .
9 . الرسالة العليّة
اين كتاب ، ديگر اثر حديثى اين دوره ، با محتواى اخلاقى و نوشتهء واعظ كاشفى است كه در بخش اربعيننگارى معرّفى خواهد شد .
رويكرد كلامى
كتابهاى كلامى را به دو دسته مىتوان تقسيم كرد . دستهء نخست ، كتابهايى هستند كه ساختار مطالب آنها بر استدلالهاى عقلى استوار شده و استفاده از ادلّهء نقلى و آيات و روايات ، بسيار كم و گاه به اجمال است و صبغهء عقلى - كلامى بر كتاب حاكم است . كشف المراد علّامهء حلّى ، نمونهء ارزندهء اين نوع كتابهاست .
دستهء دوم ، كتابهايىاند كه بنا به طبيعت موضوع ( مانند مباحث امامت و رجعت ) يا رويكرد خاصّ نويسنده ، بهرهگيرى از ادلّهء نقلى در آن فراوان است و كتاب ، رنگ و روى حديثى دارد . منهاج الكرامة فى معرفة الإمامةى علّامهء حلّى از اين دست كتابهاست .
در اين دوره ، متكلّمان برجستهاى مانند علّامهء حلّى ، فاضل مقداد و بياضى نباطى برخاستهاند و دانش كلام ، بويژه در روزگار علّامهء حلّى ، در كمال رونق و اوج بود ؛ امّا بسيارى از متون كلامى از نوع نخست هستند كه طبعاً به موضوع بحث ما مربوط نمىشوند .
در اين بخش از نوشتار ، كتابها و رسالههايى را كه در زمينههاى كلامى با استفاده از احاديث معصومان نوشته شدهاند ، معرّفى مىكنيم . نخست كتابهاى چاپى و سپس ، متون خطّى را گزارش مىكنيم .