12 . المستطرفات فى جمع الأخبار و الروايات ، از محسن بن محمّد رفيع گيلانى ( م 1290 ق ) در بيش از بيست مجلّد . « 1 »
2 - 2 . كتابهاى حديثى كوچكتر
علاوه بر جوامع ياد شده كه حجم زيادى از روايات را با ترتيب و عناوين ويژه در خود جاى دادهاند ، محدّثان و دانشمندان شيعه ، بنا به سليقهء خويش و با توجّه به احساس نياز به پاسخگويى به سؤالات ، كتابهاى كوچكترى را بر مدار روايات و احاديث خاندان عصمت و طهارت ، تدوين كردهاند كه هر يك در جاى خويش ، گنجينهاى ارزشمند و آبشخورى روحبخش براى جويندگان حقيقت و طالبان معارف الهى است . كتابهاى زير ، از آن جمله است :
1 . الأنوار النعمانية فى بيان معرفة النشأة الانسانية ، از سيّد نعمة اللَّه بن عبد اللَّه جزايرى ( م 112 ق ) . اين كتاب ، در احوال انسان از آغاز خلقت تا حشر و نشر وى ، برگرفته از آيات قرآن و احاديث اهل بيت عليهم السلام و نقل از بزرگانى است كه مىتوان به آنها اطمينان كرد . كتاب ، شامل سه باب با عنوان « نور نور » است .
مؤلّف ، دربارهء انگيزهء تأليف خود مىگويد :
چون اكثر كتب تاريخى ، از تواريخ يهود نقل شده و غالباً پُر از اكاذيب است ، از اين رو ، بر آن شدم كه آنچه از طريق اهل بيت عصمت و طهارت عليهم السلام رسيده ، بنگارم و از غير آن ، خوددارى كنم . « 2 »
اين كتاب در سال 1271 ق ، چاپ سنگى و در سال 1404 ق ، در بيروت در چهار مجلّد ، به چاپ رسيده است .
هامش
( 1 ) . تراجم الرجال ، ج 1 ، ص 425 - 429 .
( 2 ) . فهرست نسخ خطّى كتابخانهء آستان قدس رضوى ، ج 14 ، ص 95 ( ش 10659 ) ؛ فهرست نسخ خطّى كتابخانهء آية اللَّه مرعشى ، ج 14 ، ص 103 ( ش 5315 ) .