در اينجا از ميان آثارى كه با گرد آورى متون حديث شكل گرفته است ، ابتدا جوامع بزرگ حديثى و سپس ، در بند بعدى كتابهاى كم حجمتر را به ترتيب زمان ، مىآوريم :
1 . عوالم العلوم و المعارف والأحوال من الآيات والأخبار والأقوال ، از عبد اللَّه بن نور اللَّه بحرانى ( ق 12 ق ) .
اين مجموعهء مفصّل ، شامل يكصد « كتاب » در 128 جزء است كه نويسنده ، آن را از بحار الأنوار استادش علّامهء مجلسى اخذ نموده و به صورتى دقيق ، مرتّب نموده است . عدّهاى بر او خرده گرفته و كتابش را اقتباس و اصلاحى ناپسند از بحار الأنوار شمردهاند . « 1 »
نسخههاى خطّى اجزاى اين كتاب ، در كتابخانههاى مهم ، موجود است . « 2 »
در سال 1318 ق ، برخى از مجلّدات اين كتاب ، به چاپ رسيد و در سالهاى اخير نيز بيش از 23 مجلّد آن ، با تحقيق مؤسسهء امام مهدى ( عج ) در قم ، به همراه مستدركاتى از سيّد محمّد باقر ابطحى چاپ و منتشر گرديده است .
2 . الأوفى ، از فضلعلى بيگ بن شاهوردى بن خلف توشمالباشى ( ق 12 ق ) .
اين كتاب بعد از الوافى فيض كاشانى تأليف شده است و به حسب تقسيم مؤلّف ، شامل يك مقدّمهء شش فصلى و 24 « كتاب » در دو قسم است . دوازده كتاب قسم نخست آن ، مربوط به اصول و دوازده كتاب قسم دوم ، در فروع دين است .
مقدّمه به ذكر مصادر و اسانيد و احوال عدّهاى از راويان و دانشمندان ، اختصاص دارد و بحثى در اوامر و نواهى را نيز در بر دارد .
قسم اوّل : در اصول دين ، اخلاق و ذكر احوال است و دوازده كتاب با
هامش
( 1 ) . تلامذة العلّامة المجلسى ، ص 38 .
( 2 ) . فهرست نسخ خطّى كتابخانهء آية اللَّه مرعشى ، ج 1 ، ص 367 - 386 و ج 3 ، ص 415 و ج 4 ، ص 277 ، 153 ( ش 269 ) و ج 5 ، ص 207 ، 215 و ج 12 ، ص 299 - 380 ؛ فهرست نسخ خطّى كتابخانهء مجلس شوراى اسلامى ، ج 10 ، ص 1567 - 1589 و ج 22 ، ص 184 و . . . ؛ الذريعة ، ج 15 ، ص 356 - 357 .