- الفوائد المجموعة فى الأحاديث الموضوعة ، از قاضى ابو عبد اللَّه محمّد بن على شوكانى عينى ( م 1250 ق ) .
ب . تخريج احاديث
در گفتار برخى مؤلّفان در علوم مختلف ، اعم از عقايد ، فقه ، اصول و تفسير ، شروح حديث و . . . احاديث بسيارى به عنوان استدلال يا استشهاد ذكر مىشوند . همچنين ، در زمانهاى مختلف ، احاديثى بر زبان مردم ، بخصوص عوام جارى است كه آنها را به عنوان مثل به كار مىبردند كه پارهاى از آنها صحيح ، برخى ضعيف ، و تعدادى نيز دروغين و ساختگى است . در هر دو زمينه ، برخى از حافظان حديث ، به گردآورى آنها پرداخته و در كتابهايى تدوين كردهاند ، از جمله :
- تحفة الراوى فى تخريج أحاديث البيضاوى ، از شيخ محمّد بن حسن همات زادهء محدّث ( م 1175 ق ) ؛
- كشف الخفاء و مُزيل الألباس عمّا اشتهر من الأحاديث على ألسنة الناس ، از حافظ اسماعيل بن محمّد عجلونى ( م 1162 ق ) كه كتاب پُر فايدهاى است و در دو مجلّد ، در مصر ، چاپ شده است .
ج . شرح حديث
در شرح حديث در اين دو قرن ، آثار اندكى پديد آمده ، كه از آن جمله است :
1 - سبل السلام فى شرح « بلوغ المرام من أحاديث الأحكام » ، از محمّد بن اسماعيل صنعانى ( م 1182 ق ) كه در چهار جزء ، در مصر به چاپ رسيده است .
2 - فتح العلوم فى شرح « بلوغ المرام » ، از صديق خان ( م 1307 ) كه در مصر ، چاپ شده است .
3 - ظفر الأمانى فى شرح « مختصر » الجرجانى ، از محمّد عبد الحى لكهنويى هندى ( م 1304 ق ) كه شرح كتاب المختصر فى مصطلح الأثر از مير سيّد شريف جرجانى