طرفدارانى يافت و بسيارى از فقها در شهرستانهاى مختلف ، از آن جانبدارى كردند .
در آن زمان ، كار اين گرايش هنوز به افراط نرسيده بود و درگيرى در ميان اخباريان و اصوليان در اواخر همين قرن ، پديدار گرديد . « 1 »
با زمينههايى كه گرايش اخبارى در قرن يازدهم هجرى پديد آورد ، دانشمندانى چون علّامهء مجلسى ، فيض كاشانى و شيخ حرّ عاملى ، نيروى خود را بر اخبار و روايات ، متمركز كردند و در تدوين كتابهاى حديث يا شرح و تفسير آثار حديثى ، تلاشهاى چشمگيرى از خود ، نشان دادند و جوامع حديثى ارزشمندى مانند الوافى ، وسائل الشيعة و بحار الأنوار و شرحهايى بر كتب اربعه ، همچون روضة المتقين ، مرآة العقول و ملاذ الأخيار ، و صدها كتاب حديثى كوچك و بزرگ ديگر در اين دوره به رشتهء نگارش در آمد .
اين نهضت حديثى ، در قرن دوازدهم نيز به راه خود ادامه داد و دهها تن از دانشمندان شيعه كه بسيارى از شاگردان علّامه مجلسى ، شيخ حرّ عاملى ، فيض كاشانى و . . . بودند ، همچون گذشته ، توجّه به حديث را در دستور كار خود قرار دادند و كتابهاى متعدّدى را در زمينه حديث و شرح حديث و يا علوم حديثى ، تأليف نمودند كه نمونههاى آن ، در فصلهاى دوم تا چهارم خواهد آمد .
اخباريگرى ، از دهههاى نخستين قرن دوازدهم ، بر همهء مراكز علمى شيعه در ايران و عراق غلبه كرد و به مدّت چند دهه ، فقه شيعى را در انحصار خود داشت و آنچنان رشد كرد كه در طىّ قرن دوازدهم ، عدّهء بسيارى از دانشمندان بزرگ شيعه ، اخبارى بودند . از آن جملهاند :
سيّد نعمة اللَّه بن عبد اللَّه جزايرى ( م 1112 ق )
محمّد بن محمّد محسن ، معروف به علم الهدى كاشانى ( م 1115 ق )
هامش
( 1 ) . روضات الجنّات ، ج 1 ، ص 134 - 135 و 137 ؛ مقدّمهاى بر فقه شيعه ، ص 59 .