الأبرار مؤلّف در شرح مشكلات برخى از روايات نبوى و . . . است . « 1 »
132 . سببُ تسميةِ الائمّةِ بامِّ الكتاب ، از ميرزا حسن مراغهاى ( ق 13 ق ) . در برخى روايات ، ائمه عليهم السلام « امُّ الكتاب » ناميده شدهاند . در اين رساله ، سبب اين نامگذارى مورد بحث قرار گرفته است . « 2 »
133 . شرح حديث العقل و الجهل و جنودهما ، از [ محمّد علىبن ] محمّد كاظم شاهرودى ( م 1293 ق ) . « 3 »
134 . شرح منظومهء عقل و جهل ، از سيّد محمّد صادق رضوى ( ق 13 ق ) . شرح و بسطى است با استناد به اخبار اهل بيت عليهم السلام بر منظومهء عقل و جهل ، به همراه خطبهء شقشقيه كه آن نيز به همين منظور ، تفسير گرديده است . « 4 »
هفت . شرح ادعيه و زيارات
معصومان عليهم السلام ، در گفتگوى با مردم ، جانب درك و فهم مخاطب را رعايت مىكردند و متناسب با فهم شنونده به انشاى سخن مىپرداختند ؛ امّا در مقام مناجات با قاضى الحاجات ، محدوديت رعايت فهم شنونده را نداشتند ، هر چند دعاهايى را كه به اصحاب خود تعليم مىدادند ، مىتواند ويژگى ساير احاديث را داشته باشد . از اين رو ، عمدهء دعاهاى مأثور از اوج عرفان و معنويت صادر شده و از مقام ولايت و عصمت ، حكايت مىكند و به تعبير امام خمينى رحمه الله ، « قرآنِ صاعد است » .
فهم عمق محتواى چنين دعاهايى ، همواره بى نياز از شرح و تفسير نيست . بر اين اساس ، دانشمندان بزرگ شيعه ، به طور طبيعى به اين نكته عنايت داشتهاند و شرحهاى متعدّدى را بر ادعيه و زيارات ، از خود بر جاى گذاشتهاند . در قرنهاى
هامش
( 1 ) . فهرست نسخ خطّى كتابخانهء آستان قدس رضوى ، ج 14 ، ص 98 ( ش 16157 ) .
( 2 ) . فهرست نسخ خطّى كتابخانهء آية اللَّه مرعشى ، ج 3 ، ص 80 ( ش 884 ) .
( 3 ) . الذريعة ، ج 13 ، ص 202 .
( 4 ) . فهرست نسخ خطّى كتابخانهء آستان قدس رضوى ، ج 14 ، ص 303 ( ش 11868 ) .