25 . شرح صحيفة سجاديه ، از [ محمّد بن ] سليمان تنكابنى ( م 1310 ق ) . ترجمهء و شرح مختصرى از صحيفه است . « 1 »
26 . شرح صحيفه ، از مصطفى بن محمّد خويى ( ق 13 ق ) . « 2 »
چهار . شرح و حاشيه نويسى بر ديگر كتابهاى حديثى
علاوه بر كتب چهارگانهء حديث شيعه و دو كتاب گران بهاى نهج البلاغه و صحيفهء سجّاديه ، ديگر كتابهاى حديثى نيز به وسيلهء دانشمندان شيعه مورد توجّه قرار گرفته و بر آنها نيز شرح و حاشيه نوشتهاند . سهمى از اين فعّاليت به قرن دوازدهم و سيزدهم اختصاص دارد كه به ترتيب زير بدانها مىپردازيم .
شرح و حاشيه بر « الوافى »
الوافى ، از جوامع حديثى شيعه در دورهء متأخّر است كه به وسيلهء ملّا محسن فيض كاشانى ( م 1091 ق ) تدوين شده است . در اين كتاب ، احاديث كتب اربعه ، بجز مكرّرات ، با تبويب خاصّى گرد آمده است . بر اين جامع حديثى نيز شرح و حاشيههايى چند توسّط دانشمندان شيعه در قرون دوازدهم و سيزدهم ، نگاشته شده است ، از جمله :
1 . الحاشية على الوافى ، از فضل اللَّه بن محمّد شريف كاشانى ( ق 12 ق ) . شامل حاشيه بر كتاب عقل و علم الوافى است و بيشتر به شرح متن احاديث ، اختصاص دارد و گاه به اسانيد نيز مىپردازد .
2 . الحاشية على الوافى ، از عبد اللَّه بن عيسى افندى ( م 1130 ق ) . « 3 »
هامش
( 1 ) . همان ، ج 4 ، ص 135 ( ش 1361 ) .
( 2 ) . فهرست نسخ خطّى كتابخانهء آستان قدس رضوى ، ج 15 ، ص 309 .
( 3 ) . أعيان الشيعة ، ج 8 ، ص 65 .