فصل سوم : علوم حديث
دانشمندان پُر تلاش شيعه ، از دير باز ، علاوه بر نگارش و تدوين كتابهاى حديثى ، در شكلگيرى و تدوين علوم حديث ، مانند : درايه و رجال نيز گامهاى بلندى برداشتهاند و آثار ارزشمندى پديد آوردهاند . كه تك تكِ آنها قابل توجّه و در خورِ سپاس است ، بخشى از اين تلاشها در دو قرن دوازدهم و سيزدهم انجام يافته است .
در اين فصل به پژوهشهاى انجام گرفته در دراية الحديث ، رجال و فقه الحديث مىپردازيم و اجازات حديثى را نيز در پىِ رجال ، ذكر مىكنيم .
1 - 3 . دراية الحديث
دراية ، در لغت از « دَرى ، يَدرى ، دِريَة و دِرايَة » گرفته شده و به معناى علم است ، چنان كه در جملهء « أتى فُلانٌ الأمرَ مِن غير دِرية » ، عبارت « من غير درية » ، يعنى « من غير علم » . « 1 »
بيشتر دانشمندان لغت شناس ، درايه را مترادف با علم مىدانند . « 2 »
در تعريف اصطلاحى درايه ، آمده است :
علمى است كه در آن ، متن حديث و سند آن ، از جهت صحت و سقم و شرايط مورد
هامش
( 1 ) . ترتيب كتاب العين ، ج 1 ، ص 570 .
( 2 ) . مقباس الهداية فى علم الدراية ، ص 40 .