حاجات ، نيز آمده است . « 1 »
حاجى خليفه ، در كشف الظنون آورده است :
علم ادعيه و اوراد . در اصطلاح ، علمى است كه از دعاهاى مأثور و وردهاى مشهور ، بحث مىكند و تصحيح ، ضبط ، روايت ، بيان خواص ، عدد تكرار ، اوقات و شرايط قرائت آن را مورد توجّه قرار مىدهد . مبادى آن ، بر علوم شرعى بنا شده و غرض از آن ، شناخت ادعيه است ، تا با به كار بردن آنها به فوايد دينى و دنيايى برسند . به جهت استمداد اين علم از كتب احاديث ، از فروع علم حديث ، شمرده مىشود . « 2 »
البته بايد دانست كه دعاهاى نقل شده از ائمهء اطهار ، تنها به شرطى كه از قواعد روايت تبعيت كند ، مصداق حديث خواهد بود و ممكن است همانند ديگر متون حديثى ، اقسام مختلفى چون : مسند ، مُرسَل ، مرفوع ، صحيح و ضعيف داشته باشد .
خداوند متعال ، در قرآن كريم ، نسبت به دعا توجّه ويژهاى دارد . در برخى از آيات ، بندگان خود را به دعا امر كرده « 3 »
و در آياتى ، دعاى بندگان را موجب عنايت پروردگار به آنان دانسته است . علاوه بر آن ، آيات بسيارى از قرآن كريم به نقل دعاهاى پيامبران الهى و مؤمنان و بندگان صالح خدا ، اختصاص يافته است . « 4 »
در روايات اهل بيت عليهم السلام نيز دعا ، جايگاه والايى دارد . پيامبر خدا ، دعا را سلاح مؤمن ، ستون دين و نور آسمانها و زمين دانسته « 5 »
و ترك آن را گناه شمرده است . « 6 »
بنا به گزارش صاحب الذريعة ، اين توجّه و اهتمام نسبت به دعا ، از دورهء پيامبر
هامش
( 1 ) . فرهنگ معين ، ذيل « دعا » .
( 2 ) . كشف الظنون عن اسامى الكتب و الفنون ، ج 1 ، ص 75 ( الف / ادعيه ) .
( 3 ) . اعراف ، آيهء 55 ؛ غافر ، آيهء 65 .
( 4 ) . فرقان ، آيهء 77 .
( 5 ) . الكافى ، ج 4 ، ص 213 ( كتاب الدعا ، ح 1 ) .
( 6 ) . ميزان الحكمة ، ج 4 ، ص 1644 ( ش 5518 ) .