اين نوشتار ، در ادامهء كارِ چند تن از پژوهشگران است كه به تدوين مجموعهء نسبتاً مفصّلى از تاريخ حديث شيعه از قرون اوّل تا سيزدهم ، اقدام نمودهاند و اينجانب ، عهدهدار بررسى در يك قرن و ربع اخير هستم ؛ دورهاى كه بىشك ، از پُر تأليفترين دورههاى تاريخ اسلام است ، بخصوص در بخش تكنگارى موضوعى در حوزهء حديث يا شرح و ترجمهء كتب حديثى قدما .
در اين نوشته ، سعى شده با تفكيك آثار حديثى شيعه در حوزههاى مختلف ، چون : موسوعهنگارى ، مسندنويسى ، اربعيننويسى ، رجال ، درايه ، شرح و نقد حديث ، ترجمهء حديث ، اجازات حديثى و . . . ، پس از معرّفى مهمترين آثار در هر بخش و آشنايى اجمالى با مؤلّفان آنها ، فهرست نسبتاً كاملى از كتابشناسى آن بخش ، ارائه گردد .
البته پيش از ورود به مباحث اصلى كتاب ، لازم است نكاتى يادآورى شود :
1 . فهرستهاى ارائه شده در پايان هر بخش ، تنها شامل كتابهاى چاپ شده در يك قرن و ربع اخير در ايران و موارد بسيار اندكى نيز از كتابهاى منتشر شده در لبنان است . بنا بر اين ، بديهى است كه آثار حديثى شيعه كه در ديگر كشورهاى اسلامى ، چون عراق ، سوريه ، كشورهاى منطقهء خليج فارس ، پاكستان و حتّى كشورهاى غير اسلامى كه شيعيان در آنها زندگى مىكنند ، چاپ و منتشر شدهاند و نيز آثار اسلامشناسان غربى ، در اين مجموعه منعكس نشده است .
2 . در جريان نگارش اين مجموعه ، بعضاً كتابهاى جديدى مرتبط با حديث و علوم حديث از چاپ خارج شده ، به دست نگارنده مىرسيد . بنا بر اين ، سعى شده است تا در حدّ امكان ، آخرين تأليفات منتشر شده در اين زمينه تا پايان سال 1385 ش ( پايان ماه صفر 1428 ق ) ، ارائه گردد .
3 . اين مجموعه با وجود تلاش قابل توجّه ، بدون ترديد ، عيوب و كاستىهايى دارد ، بخصوص در ارائهء فهرست جامعى از آثار حديثى اين دوره و بىشك ، تعدادى
تاريخ حديث شيعه ( از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز ) ( فارسى ) — صفحة 8
مساهمون: مرتضى وفايى
ص٨