عرصه دارد . اين پژوهشها در گذشته به سبك سنّتى ، يعنى به صورت تتبّع در كتابها ، نسخ خطّى و رسالهها بود كه گذشته از صرف وقت و انرژى فراوان ، احتمال اشتباه ، تكرار يا افتادگى و نقص در آن بسيار بود . « 1 »
در عصر حاضر ، به دليل تحوّلات اساسى در شيوههاى تحقيق و نيز بهكارگيرى فنآورى ، امكان تحقيق و تفحّص در احاديث ، فزونتر شده است .
پيشرفت رايانهها با ويژگىهاى انحصارى ، از قبيل دقّت ، سرعت ، قابليّت و سهولت ، زمينهء نوينى را در كشف معارف الهى و حلّ مسائل پيچيده به مدد احاديث ، فراهم آورده است . لذا در دههء اخير ، پژوهشگران و مؤسّسات تحقيقاتى ، در خصوص توليد نرم افزارهاى حديثى ، تلاش فراوان نمودهاند و اكنون محقّقان و مشتاقانِ حديث ، مىتوانند از اين برنامهها و نتايج اين تحقيقات ، به بهترين نحو استفاده كنند .
اينك به معرّفى چند مورد از مهمترين نرم افزارهاى حديثى مىپردازيم .
1 . نرمافزار « الآيات الواردة فى الأحاديث الشريفة »
اين نرمافزار ، در قم و توسّط مركز كامپيوتر واحد تحقيقات اسلامى بنياد بعثت ، تهيّه شده و مرجع نسبتاً كاملى براى شناسايى احاديث تفسير كنندهء آيات قرآن كريم است . اطّلاعات اين نرمافزار ، از احاديث تفسيرىِ بيش از دويست اثر از مصادر اوّليه و از كتب غير تفسيرى شيعه و اهل سنّت ( كه در آنها تفسير يا تأويل آيهاى ذكر شده و يا به آيهاى استدلال و استشهاد گرديده ) استخراج شده است .
اين نرمافزار ، داراى توانايىهاى زير است :
- دستيابى به كلّ رواياتى كه آيهء مورد نظر در آن روايات به نحوى بيان شده است ؛
هامش
( 1 ) . ناگفته نماند كه بعضى از آثار گذشتگان ، با وجود كمبودهاى گفته شده ، از حيث دقّت و جامع بودن ، تحسين برانگيز است و نشان از همّت و تعهّد مؤلّفان آنها دارد .