و به طريق اجمال ، به فارسى شرح كنم ، شايد مؤمنى را از آن ، نفعى حاصل آيد و اين خود ، موجب جبران نقايص قاصر شود .
ايشان ، هدف از شرح حديث « جنود عقل و جهل » را بحث در جهات علمى آن نمىداند ؛ بلكه مقصود وى ، استفاده و تهذيب نفوس عموم است و براى آن ، دو دليل عمده بيان مىنمايد :
1 . چون استفاده از نكات علمى ، منحصر به اهل علم و فضل است و دست عموم از آن كوتاه است و نظر به استفادهء عموم ، بلكه عوام بوده است ؛
2 . چون ، مقصود مهم از صدور اين احاديث شريف و مقصد اسنا از بسط علوم الهى ، افهام نكات علمى و فلسفى و جهات تاريخى و ادبى نبوده است ؛ بلكه غايتِ القصواى آن ، سبكبار نمودن نفوس از عالم مُظلَم طبيعت و توجّه دادن ارواح به عالم غيب بوده است . « 1 »
نگاهى به ساختار كتاب
امام خمينى ، با تبحّر در علوم عقلى و نقلى ، به شرح حديث نورانى « جنود عقل و جهل » پرداخته و آن را در يك « مقدّمه » و شش « مقاله » ، تدوين نموده است :
مقالهء اوّل : در نقل لفظ حديث شريف است ، تيمّناً و تبرّكاً ؛
مقالهء دوم : در بيان شمّهاى از حقيقت عقل و جهل و بيان مراد حديث شريف ؛
مقالهء سوم : در شمّهاى از خصايص و صفات اين دو حقيقت عقليه و جهليه به حَسَب آنچه در اين حديث شريف به آن اشاره فرموده ،
مقالهء چهارم : در بيان شمّهاى از حقيقت اقبال و ادبار عقل و جهل كلّى و جزئى ؛
مقالهء پنجم : در شرح اجمالى از بعض الفاظ حديث شريف ؛
مقالهء ششم : در بيان و شرح جنود عقل و جهل از بعضى وجوه كه مقصود اين
هامش
( 1 ) . ر . ك : شرح حديث جنود عقل و جهل ، ص 8 .