[ بيان مقدمات ]
[ مقدمه اول : تعريف واجب توصلى ]
يكى از آنها ( مقدّمات ) : آن است كه وجوب توصّلى ، آن ( وجوب توصّلى ) چيزى ( وجوبى ) است كه مىباشد غرض از آن ( وجوب توصّلى ) حاصل مىشود ( غرض ) به مجرّد حاصل شدن واجب و ساقط مىشود ( غرض ) به مجرّد وجود پيدا كردن آن ( واجب ) ، به خلاف تعبّدى ، پس همانا غرض از آن ( تعبّدى ) ممكن نيست حاصل شود ( غرض ) با اين ( مجرّد وجود پيدا كردن ) ، بلكه چارهاى نيست - در سقوطش ( غرض ) و حاصل شدن غرضش ( تعبّدى ) - از اتيان كردن به آن ( تعبّدى ) با تقرّب جستن به آن ( اتيان ) از او ( خداوند متعال ) .
نكات دستورى و توضيح واژگان
هل الجمل الخبريّة الّتى تستعمل الخ : كلمهء « الجمل » مبتدا و خبرش كلمهء « ظاهرة » بوده و كلمهء « الخبريّة » صفت براى « الجمل » و « الّتى » موصول و صفت بعد از صفت و « تستعمل » كه ضمير نايب فاعلى در آن به « الجمل الخبريّة » برمىگردد صلهء « الّتى » مىباشد .
لتعدّد المجازات فيها : اين عبارت ، علّت براى قول دوّم يعنى « اولا » بوده و ضمير در « فيها » به « الجمل الخبريّة » برمىگردد .
باقواها بعد تعذّر حملها على معناها : ضمير در « أقواها » به مجازات و در « حملها » و « معناها » به « الجمل الخبريّة » برمىگردد .
من الاخبار بثبوت النّسبة : كلمهء « من » بيانيّه و با ما بعدش بيان براى « معناها » مىباشد .
و الحكاية عن وقوعها : ضمير در « وقوعها » به نسبت برگشته و اين عبارت عطف بر « الاخبار بثبوت النّسبة » مىباشد .
الظّاهر الاوّل : مقصود از « الاوّل » يعنى ظهور جملات خبريه در وجوب مىباشد .
بل يكون اظهر من الصّيغة : ضمير در « يكون » اسم آن بوده و به قرينهء مقام به خبر برگشته و كلمهء « اظهر » خبر براى « يكون » و متعلّقش حذف شده است ، يعنى « اظهر فى الوجوب » و مقصود از « الصّيغة » صيغهء امر مىباشد .