و از مردم آنجا سپاهى به مصر كشيد و مصر را در تصرف آورد . چون بختنصر هلاك شد پسرش نشبت نصر [ 1 ] به جايش نشست و پس از او بلشصر [ 2 ] پادشاهى يافت ارتاق ( ؟ ) مرزبان شاه ايران از ملوك كيانى با او نبرد كرد و او را بكشت . و بابل و اعمال آن را تسخير كرد . و نبطيها و جرامقه هر دو در شمار رعاياى ايرانيان درآمدند . و دولت نمروديان بابل منقرض شد .
ابن سعيد از داهر ( ؟ ) مورخ دولت ايرانيان چنين نقل كرده كه سريانيان و نبطىها يك امت و صاحب يك دولت بودهاند ولى مسعودى مىگويد كه آنها دو دولتاند .
دربارهء سريانيان ، گويم كه آنها نخستين ملوك زمين بعد از طوفان هستند نه تن از پادشاهانشان كه مدت صد سال يا بيشتر سلطنت كردهاند نامهاى غير عربى دارند و من در نقل آنها فايدهاى نمىبينم زيرا به كتبى كه در دست دارم اعتماد چندانى ندارم و نيز در نامهاى غير عربى تغييرات فراوانى رخ داده است .
بارى طبرى گويد : شوشان ( با دوشين نقطهدار ) نخستين كسى است از ملوك نبطى كه تاج بر سر نهاده چهارمينشان كورهها را معين كرد و شهرها بنا نمود و پادشاه هند در عهد او رتبيل نام داشت كه بر كشور او و بر سريانيان غلبه يافت . بعضى از ملوك مغرب به يارى پادشاه سريانى عليه رتبيل برخاستند و كشور از دست رفته را برايش باز پس گرفتند . و هشتمين آنها ماروت نام داشت و در پايان كلام خود مىگويد كه آنان بر بابل و موصل مستولى بودند و گاهگاهى ملوك يمن بر آنان غلبه مىيافتند . و در باب نهمين آنها گويد كه او در پادشاهى استقلال نداشت و برادرش با او شريك بود .
البته اينكه مىگويند نخستين كسى كه شراب گرفت فلان بود يا نخستين كسى كه پادشاهى كرد فلان بود و نخستين كسى كه باز پراند يا شطرنج بازى كرد فلان بود همه پندار و دور از صوابند . و چون سريانيان از قديمترين ملتها هستند هر چيز باستانى را چون خط و زبان و جادوگرى را به آنها نسبت مىدهند و اللّه اعلم .
اما نبطىها به عقيده مسعودى آنها مردم بابلاند . زيرا در شرح احوالشان نوشته است :
« در ذكر ملوك بابل و نبط و جز ايشان كه به كلدانى معروفند » . مسعودى مىگويد : نخستين پادشاهاشان نمرود بود و او به ماش پسر ارم پسر سام نسب مىرساند و او كسى است كه برج بابل را ساخت و نهر كوفه را حفر كرد . و در جاى ديگر نمرود را به كوش پسر سام نسبت مىدهد و من نمىدانم همان نمرود است يا ديگرى است . پس ملوك بعد از نمرود را مىشمارد چهل و شش تن هستند كه مدت هزار و چهار صد پادشاهى كردهاند . همه نامها غير عربى و ضبط آنها دشوار است و من از نقل آنها صرف نظر كردم . جز اينكه او در بيستمين نفر از آنها كه در
هامش
[ ( 1 ) ] نام پسر بختنصر را اولمردوخ نوشتهاند .
[ ( 2 ) ] بنصر .