برادر او بود و نيز بدان سبب كه خود مربى محمد بن حذيفه بود ، به ابن ابى سرح نوشت كه از اعمال آنان چشمپوشى كند . و براى خشنود ساختن محمد بن حذيفه ، سى هزار درهم و يك بار لباس فرستاد . محمد بن حذيفه ، آنها را در مسجد گذاشت و گفت : اى مسلمانان بنگريد كه چگونه عثمان مىخواهد مرا از دين منحرف كند و برايم رشوه فرستاده است ؟ اين كار سبب شد كه مردم به تعظيم او و طعن بر عثمان بيفزايند . سپس با او به عنوان رئيس خود ، بيعت كردند . عثمان براى او نامه نوشت و از حقوقى كه بر گردن او داشت ياد كرد ولى اين نامه در او اثرى نبخشيد و همواره مردم را عليه عثمان برمىانگيخت تا آنگاه كه براى به محاصره افكندن عثمان ، مردم از مصر ساز سفر كردند . در اين ايام او در مصر ماند .
و چون ابن ابى سرح نزد عثمان آمد ، او بر مصر مستولى شد و تا هنگام قتل عثمان آنجا را در قبضهء اقتدار خود داشت . چون مردم با على بيعت كردند . عمرو بن العاص نيز براى معاويه بيعت گرفت و به جانب مصر روان شد و پيش از ورود قيس بن سعد بن عباده عامل على ، به مصر رسيد . عمرو بن العاص محمد را فريب داد و چنان كرد كه محمد به العريش برود و با هزار مرد در آنجا تحصن جويد تا تسليم حكم عمرو شد و عمرو به قتلش آورد . اين خبر نادرست مىنمايد . زيرا صحيح اين است كه عمرو بن العاص بعد از واقعهء صفين بر مصر امارت يافت و قيس بن سعد بن عباده را ، على در آغاز بيعت خود به آن ديار فرستاده بود . و گويند كه چون عثمان در مدينه به محاصره افتاد ، محمد بن ابى حذيفه ، عبد اللّه بن ابى سرح را ، از مصر اخراج كرد و مصر را در ضبط آورد . و عبد اللّه بن سعد بن ابى سرح به فلسطين رفت تا خبر قتل عثمان و بيعت با على و امارت قيس بن سعد در مصر ، به او رسيد و او به معاويه پيوست .
و گويند كه عمرو بعد از صفين به مصر رفت . ابن ابى حذيفه ، لشكرى به سوى او برد ولى عمرو گفت كه او مىخواهد به بيعت با على بازگردد بدين منظور در العريش بىهيچ لشكر و سپاهى اجتماع كنند . عمرو بازگشت و اين خبر را به معاويه داد و به قرارگاه بازآمد . سپاهيان او ، پشت سرش در نهانگاههايى كمين گرفته بودند . چون آن دو با يك ديگر ملاقات كردند به ناگاه از كمينگاهها بيرون جستند . ابن ابى حذيفه از غدر آگاه شد و به قصر العريش پناه برد ، تا آنگاه كه به فرمان عمرو سر نهاد و از قصر فرود آمد . عمرو او را نزد معاويه فرستاد . معاويه او را به زندان افكند تا از زندان بگريخت و كشته شد . نيز گويند كه عمرو به هنگام كشته شدن محمد بن ابى بكر ، ابن ابى حذيفه را با آنكه امانش داده بود ، نزد معاويه فرستاد . و معاويه او را به فلسطين فرستاد و در آنجا به زندانش افكند .
حكومت قيس بن سعد بر مصر
على در آغاز بيعت خود ، قيس بن سعد را در صفر سال سى و شش هجرى ، به حكومت مصر فرستاد و او را توصيه كرد كه با سپاهى انبوه به مصر داخل شود . قيس گفت : اگر بناست