گفتند : كه خداوند اين همه سرزمينهايى را كه براى تو گشوده براى كس نگشوده است .
گفت : پس بايد سپاس اين نعمت به جاى آورم . و از اينجا احرام بندم . پس از نيشابور به قصد عمره ، احرام بست و نزد عثمان آمد . و قيس بن الهيثم را به جاى خود بر خراسان نهاد . قيس به طخارستان لشكر برد . مردم سمنجان [ 1 ] ( سمنگان ) از فرمان او سرباز زدند و او آن شهر را به جنگ باز ستد .
حكومت سعيد بن العاص در كوفه
عثمان در آغاز خلافتش وليد بن عقبه را فرمانروايى كوفه داد . او پيش از اين حكمران جزيره بود ، بر بنى تغلب و ديگر قبايل عرب . وليد پنج سال در فرمانروايى كوفه بود .
ابو زبيد شاعر به وليد گرائيده بود ، زيرا كه خانوادهء مادرىاش - بنى تغلب - بر او ستم روا داشته بودند و وليد بدان هنگام كه فرمانرواى تغلب بود ، از او رفع ستم كرده بود . ابو زبيد ، نصرانى بود و بر دست وليد اسلام آورد و همدم و همنشين او شد . حتى در مدينه و كوفه با او همراه بود . ابو زبيد شراب مىخورد و بعضى از سفهاء شراب خوردن ابو زبيد را بر وليد عيب گرفتند ، زيرا همواره ملازم او بود . در اين اوان ، چند تن از جوانان ازد در كوفه بر مردى از خزاعه حملهور شدند و شب او را در خانهاش كشتند . ابو شريح الخزاعى عليه آنان شهادت داد و وليد قاتلان را به قسامه بكشت . پدران آن قاتلان با وليد دل بد كردند و زبان به بدگويى از وليد گشودند و نزد ابن مسعود آمدند و از شرابخوارى او سخن گفتند . ابن مسعود گفت : كسى را كه در پردهء خفا گناهى مىكند ، رسوا نمىكنيم . وليد از اين سخن ابن مسعود ، به خشم آمد و او را از چنين گفتارى سرزنش كرد . در اين احوال جادوگرى را كه نزد وليد آورده بودند و ابن مسعود حكم قتلش را داده بود ، يكى از آن گروه بكشت . وليد قاتل را به حبس افكند ، سپس آزادش نمود . ياران آن مرد شكايت وليد به عثمان بردند و گفتند كه شراب مىخورد . عثمان او را فرا خواند و از شاكيان پرسيد : آيا شما شراب خوردن او را ديدهايد ؟ گفتند : نه . ولى ديدهايم كه شراب قى مىكند . عثمان سعيد بن العاص را فرمان داد تا او را حد بزند . سعيد بن العاص تازيانه زدن آغاز كرد . على حاضر بود . گفت : تن پوش از او دور كنند . و نيز گويند كه على ، فرزند خود حسن را به تازيانه زدن فرمان داد . ولى حسن سرباز زد و اين كار را عبد اللّه بن جعفر به عهده گرفت . چون شمار تازيانهها به چهل رسيد ، على گفت : بس كن . رسول خدا ( ص ) و ابو بكر چهل تازيانه مىزدند و عمر هشتاد تازيانه و همهء اينها سنت است . چون اين وقايع اتفاق افتاد ، عثمان او را از حكومت كوفه عزل كرد .
و سعيد بن العاص بن سعيد بن العاص بن اميه را به جاى او فرستاد . سعيد نخستين كافر مرده
هامش
[ ( 1 ) ] سنجار .