اين بار مدتى آنجا را در محاصره گرفت و با منجنيقها فرو كوبيد و با نيروى شمشير ، آنجا را فتح كرد ، بيشتر اهل بيوتات و اساوره در آن شهر كشته شدند . زيرا اينان از هر جاى ديگر به اصطخر پناهنده شده بودند . در اين نبردها ، مردم فارس آنچنان لگد كوب گشتند كه هنوز هم در خوارى و ذلت بسر مىبرند . آنگاه فتحنامه به عثمان نوشت . عثمان به او نوشت كه هرم بن حيان اليشكرى و هرم بن حيان العبدى [ 1 ] و حريث بن راشد و برادرش منجاب از بنى سلمه و ترجمان [ 2 ] الهجيمى را بر كورههاى فارس حكومت دهد . و كورههاى خراسان ، ميان اين شش تن بدين گونه تقسيم كند : احنف بن قيس بر مرو و حبيب بن قرة [ 3 ] اليربوعى ، بر بلخ و خالد بن عبد اللّه بن زهير بر هرات و امير بن احمر اليشكرى بر طوس و قيس بن هبيرة السلمى بر نيشابور .
آنگاه قيس بن هبيره را بر همه خراسان امارت داد و امير بن احمر اليشكرى را بر سجستان . و پس از او اين مقام را به عبد الرحمان بن سمره از نزديكان عبد اللّه بن عامر بن كريز ، عطا كرد .
و او پيوسته در آن كار ببود تا عثمان درگذشت . همچنين عمران را بر كرمان و عمير بن عثمان بن مسعود را بر فارس و ابن كندير [ 4 ] القشيرى را بر مكران حكومت داد . و پس از مرگ عثمان ، عبد اللّه بن حازم كه پسر عم قيس بن هبيره بود ، بر او خروج كرد . چون ابن عامر فارس را گرفت ، مردم به فتح خراسان اشارت كردند . زيرا مردم آن ديار بار ديگر شورش كرده بودند .
پس ، آهنگ خراسان نمود . و به قولى به بصره بازگشت و شريك بن الاعور الحارثى را بر فارس گماشت و او مسجد اصطخر را بنا كرد . چون به بصره داخل شد ، احنف بن قيس و حبيب بن اوس او را به نبرد به خراسان تحريض كردند ، او نيز بسيج سپاه كرد و زياد بن ابيه را بر بصره گماشت و نخست به كرمان رفت . مردم كرمان نيز نقض عهد كرده بودند . ابن عامر مجاشع بن مسعود السلمى را به جنگ با مردم كرمان و ربيع بن زياد الحارثى را به جنگ با مردم سجستان روانه فرمود و خود به حوالى نيشابور رفت . احنف بن قيس كه در مقدمهء سپاه بود طبسين را كه دو دژ و دروازههاى خراسان بودند ، بگشود . مردم طبسين با او مصالحه كردند . آنگاه به قهستان رفت و با مردم آن جنگ درپيوست تا آنان به دژ خود پناه بردند . در اين حال ، ابن عامر هم در رسيد و مردم با پرداخت ششصد هزار درهم ، مصالحه كردند . نيز گويند كه آنكه نبرد قهستان را به عهده داشته امير بن احمر اليشكرى بوده است .
ابن عامر از آنجا لشكرهايى به اعمال نيشابور فرستاد . رام و باخرز و جوين [ 5 ] از اعمال نيشابور را به جنگ بگرفت . و اسود بن كلثوم - از عدى بن رباب - را كه مردى ناسك بود ، به بيهق فرستاد و او از سوراخى كه در بارو پديد آمده بود ، داخل شهر شد و جنگيد تا كشته شد ولى برادرش ادهم بر شهر پيروز شد . ابنعامربشت - به شين نقطهدار - از اعمال
هامش
[ ( 1 ) ] العنسى .
[ ( 2 ) ] برجمان .
[ ( 3 ) ] قرط .
[ ( 4 ) ] كريز .
[ ( 5 ) ] جيرفت .