روز ديگر عمر ضربت خورد ، عبد الرحمان بن ابى بكره به عبيد اللّه بن عمر گفت : من اين سه تن را ديدم كه با هم نجوى مىكردند . چون مرا ديدند ، پراكنده شدند و اين خنجر از آنان بيفتاد . عبيد اللّه بر سر آنان تاخت و هر سه را به قتل آورد . سعد بن ابى وقاص او را بگرفت و پس از بيعت نزد عثمان آورد . عثمان در مسجد بود . على به كشتن او اشارت كرد . عمرو بن العاص گفت : عمر كه ديروز كشته شده نبايد فرزندش را امروز بكشيد . عثمان گفت : من ولى خون او هستم و ديه را بر عهده گرفت . پس عثمان برخاست و بر منبر شد و ديگر مردمان با او بيعت كردند . در همان وقت سعد بن ابى وقاص را حكومت كوفه داد و مغيره را عزل كرد و اين كار به وصيت عمر بود . زيرا او گفته بود كه من سعد را به سبب كار بدى كه از او سر زده باشد ، يا به سبب خيانتى كه كرده باشد عزل نكردهام و به حكومت سعد نيز توصيه كرده بود . و نيز گويند كه : پس از يك سال مغيره را عزل كرد و سعد را به جاى او فرستاد . او در آغاز خلافت خود همهء عمال عمر را ابقاء كرده بود .
شورش مردم اسكندريه و فتح دوبارهء آن
چون هرقل به قسطنطينيه رفت و از شام دور افتاد ، مسلمانان بر اسكندريه مستولى شدند و روميانى كه در آن شهر بودند زير فرمان آنان قرار گرفتند . پس به هرقل نامه نوشتند و از او يارى طلبيدند . هرقل ، سپاهى به سردارى منويل خواجه به ياريشان فرستاد . اينان در ساحل اسكندريه فرود آمدند ، زيرا مقوقس آنان را از داخل شدن به اسكندريه و مصر منع كرده بود .
عمرو بن العاص با سپاه خود به نبرد با آنان بيرون شد و شكستشان داد و تا اسكندريه تعقيبشان كرد و در شهر از روميان كشتار بسيار كرد . و سردارشان منويل خواجه را نيز بكشت .
روميان به هنگام آمدن به مصر همه دهات سر راه خود را غارت كرده بودند . عمرو پس از ثبوت ، مال هر كس را به او باز پس داد و فرمود تا با روى اسكندريه را ويران كردند و به مصر بازگشت .
حكومت وليد بن عقبه بر كوفه و مصالحهء ارمينيه و آذربايجان
در سال بيست و پنجم هجرى ، عثمان ، سعد بن ابى وقاص را از كوفه عزل كرد . و سبب عزل آن بود كه سعد از بيت المال قرضى گرفته بود ، چون عبد اللّه بن مسعود كه مسئول بيت المال بود ، آن را مطالبه نمود و پرداخت آن برايش ميسر نشد ، ميانشان گفتگو برخاست و سعد ، عبد اللّه بن مسعود را آزرد و كار به تحقير و مفاخرت كشيد . چون خبر به عثمان رسيد ، سعد را عزل كرد و وليد بن عقبه را به جاى او فرستاد . وليد بن عقبه از زمان خلافت عمر ، حاكم جانب غربى جزيرة العرب بود . چون وليد به امارت رسيد عتبة بن فرقد را از آذربايجان عزل كرد .
مردم آذربايجان شورش كردند . وليد ساز نبرد با آنان كرد و بر مقدمه ، عبد اللّه بن شبيل