و سلمة بن جهينه به شهادت رسيدند . و مشركان به هزيمت رفتند و از ايشان سيزده كس كشته شدند . پيامبر باقى را امان داد . اين فتح ده روز باقى مانده از رمضان واقع شد . پيامبر خون جماعتى از مشركان را هدر ساخت . از اين گروه بودند : عبد اللّه [ 1 ] بن خطل - از تميم بن غالب اين مرد مسلمان شده بود ، پيامبر او را براى تبليغ به مكه فرستاده بود . مردى از مشركان [ 2 ] با او بود عبد اللّه [ 3 ] او را كشته بود و خود مرتد شده و به مكه رفته بود . در اين روز خود را به پردهء كعبه آويخته بود . سعد بن حريث المخزومى و ابو برزة الاسلمى ، او را كشتند . و از اين گروه بودند . عبد اللّه بن سعد [ 4 ] بن ابى سرح . او ، كاتب پيامبر بود ، سپس مرتد شد و به مكيان پيوست و دربارهء رسول خدا ( ص ) سخنان باطل مىگفت . در روز فتح پنهان شد . عثمان برادر رضاعى او بود . عثمان او را نزد پيامبر آورد و براى او امان خواست پيامبر ساعتى سكوت كرد .
سپس امانش داد ، چون بيرون شد به ياران خود گفت : چرا گردنش را نزديد ؟ يكى از انصار گفت : چرا به من اشاره نكردى ؟ گفت : هيچ پيامبرى را نشايد كه به چشم اشارت كند . اين عبد اللّه چون اسلام آورد ، جز خير و صلاح آشكار نساخت و عمر و عثمان ، او را كارگزار خود ساختند . و از اين گروه بود : حويرث بن نقيد [ 5 ] - از بنى عبد بن قصى - كه پيامبر را در مكه آزار مىداد . على بن ابى طالب در روز فتح مكه او را بكشت . و از ايشان بود : مقيس بن صبابه .
او در غزوهء خندق مهاجرت كرده بود سپس بر مردى از انصار كه برادرش را پيش ، از اين به خطا كشته بود حمله آورده او را بكشت و مرتد شد و به مكه گريخت . در روز فتح مكه نميلة بن عبد اللّه الليثى كه پسر عمش بود او را بكشت . و از آن جمله بودند : آن دو زن نوازنده عبد اللّه بن خطل كه در هجو پيامبر شعرهايى مىنواختند و مىخواندند . يكى كشته شد و براى يكى امان خواستند و امانش داد . و نيز كنيزى از آن بنى عبد المطلب به نام ساره كه براى او نيز امان خواسته شد و رسول خدا ( ص ) امانش داد . و دو مرد از بنى مخزوم به ام هانى دختر ابو طالب پناه بردند يكى حارث بن هشام نام داشت و ديگرى زهير بن ابى اميه ، برادر ام سلمه . او نيز هر دو را امان داد . و پيامبر نيز امان دادن او را به امضاء رسانيد و آن دو مرد ، اسلام آوردند .
سپس رسول خدا به مسجد الحرام وارد شد و كعبه را طواف كرد و كليد را از عثمان بن طلحه بگرفت هر چند مادرش ام عثمان مانع مىشد . و داخل كعبه گرديد . اسامة بن زيد و بلال و عثمان بن طلحه با او بودند . او حجابت بيت را همچنانكه بود ، به عهده او گذاشت . و تا امروز اين سمت بر عهدهء فرزندان شيبه است . فرمود تا صورتهاى داخل و خارج كعبه را شكستند و بتانى را كه در اطراف آن بود ، شكستند . پيامبر بر آن بتان مىگذشت . هر بت را با سرب
هامش
[ ( 1 ) ] عبد العزى .
[ ( 2 ) ] در مآخذ ديگر از مسلمانان .
[ ( 3 ) ] ادرم .
[ ( 4 ) ] سعيد .
[ ( 5 ) ] نفيل .