تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 366

مساهمون:

ص٣٦٦
حصين در روز جمل همراه با عايشه بود . و از فرزندان اوست ابو شبرمه عبد اللّه بن شبرمة بن الطفيل بن حسان بن المنذر بن ضرار كه در شمار سرداران بنى العباس بود و در ايام متوكل ، حكومت مصر يافت . گويند كه ديلم از فرزندان باسل بن ضبة بن اد هستند و اللّه اعلم . اما صوفه : فرزندان غوث بن مر بن اد هستند . اينان حجاج را در مراسم حج مىگذرانيدند و كسى را حق عبور نبود مگر آنكه ، آنان اجازت مىدادند ، همه در عصر جاهليت از ميان رفتند . و اين شغل به عهدهء آل صفوان بن شجنه [ 1 ] ، از بنى سعد بن زيد مناة بن تميم رسيد . و ما از آن سخن گفتيم . ( پايان سخن در بنى طابخة بن الياس ) . اما مدركة بن الياس ، بطون بسيارند و بزرگترينشان ، هذيل و قاره و اسد و كنانه و قريش است . هذيل فرزندان هذيل بن مدركه‌اند . و ديارشان در سروات است و سرات آنها متصل به جبل غزوان و غزوان متصل به طائف است . در فرود اين كوه ميان مكه و مدينه مساكن و آب‌ها دارند . از آن جمله است رجيع و بئر معونه . هذيل را دو بطن است : بطن سعد بن هذيل و لحيان بن هذيل . از بنى سعد بن هذيل است : ابو بكر شاعر و به قولى حطيئه و عبد اللّه بن مسعود بن غافل بن حبيب بن شمخ بن قار [ 2 ] بن مخزوم بن صاهلة بن الحارث بن تميم بن سعد صحابى مشهور ، و برادرانش عتبه و عميس و فرزندانش عبد الرحمان و عتبه . مسعودى مورخ فرزند عتبة است . او على بن الحسين بن على بن عبد اللّه بن زيد بن عتبة بن عبد اللّه بن عبد الرحمان بن عبد اللّه بن مسعود است . هذيل ، در عصر اسلامى در ممالك ديگر پراكنده شدند و از آنان شمار چشم‌گيرى باقى نمانده است . در افريقيه در نواحى باجه از آنان قبيله‌اى است كه با لشكر سلطان همكارى دارند و از غنايم نيز بهره‌اى مىگيرند . اما بنى اسد از ايشان است : بنى اسد بن خزيمة بن مدركه ، كه بطنى بزرگ و وسيع و خود ، داراى بطن‌هايى است . بلادشان در سوى كرخ از سرزمين نجد و در مجاورت طى است . و گويند كه بلاد طى از آن بنى اسد بوده است . چون طى از يمن بيرون آمد اجا و سلمى را از آنان بستد . ولى بدان مصالحه كردند كه در كنار طى زندگى كنند و تغلبيه و واقصه و غاضره از آنان باشد و از منازلشان در اشعار ، نام غاضره و نعف آمده است . آنان از بلاد حجاز به ديگر سرزمين‌ها پراكنده شدند و از ايشان حيى باقى نمانده است . بلادشان امروز - چنان كه ابن سعيد گويد - در دست طى و بنى عقيل است كه در سرزمين عراق و جزيره فرمانروايى داشتند و در دولت سلجوقى كارشان بالا گرفت و حله و اطراف آن را گرفتند . از آنان هستند ملوك بنى مرين كه هبارى ارجوزهء خود را در سياست براى آنان سرود . اينان
هامش
[ ( 1 ) ] شحمه . [ ( 2 ) ] قار .