قيس بود و غبرا از آن حذيفة بن بدر ، سرور فزاره . آن دو اسبهاى خود را به مسابقه آوردند ولى ميانشان خلاف افتاد و كارشان به جنگ كشيد و قيس حذيفه را به قتل آورد . اين جنگ ميان عبس و فزاره و برادران قيس بن زهير ، يعنى حارث و شامس و مالك مدتها ادامه يافت . از ايشان بود صحابى مشهور حذيفة بن اليمان حسل بن جابر بن ربيعة بن جروة بن الحارث بن قطيعه . و از عبس بن جابر است بنى غالب بن قطيعه ، سپس عنترة بن معاوية بن شداد بن مراد بن مخزوم بن مالك بن غالب ، سوار كار مشهور و يكى از شاعران ششگانهء عصر جاهلى . پس از او يكى از خويشاوندانش حطيئه شاعر مشهور بود . نام او جرول بن اوس بن جؤبة بن مخزوم بود . در سرزمين نجد در اين ايام از بنى عبس كسى باقى نمانده است . اما در احياء زغبه از بنى هلال چند خاندان است كه خود را به بنى عبس منسوب مىدارند و من نمىدانم كه اين عبس است يا عبسى ديگر از بنى زغبه .
اما ، ذبيان بن بغيض را سه بطن است : مره و ثعلبه و فزاره . و فزاره را پنج شعبه است :
عدى و سعد و شمخ و مازن و ظالم . در جاهليت ، رياستشان در خاندان بدر بن عدى بود و آنان بر همهء غطفان رياست داشتند . از قيس و برادرانشان هستند : بنى ثعلبة بن عدى و از آنان بود حذيفة بن بدر بن جويه [ 1 ] بن لوذان بن ثعلبة بن عدى بن فزاره كه با قيس بن زهير العبسى در مسابقهء داحس و غبرا شرطبندى كرد و بدان سبب آن جنگ معروف درگرفت . از فرزندان حذيفه است ، عيينة بن حصن بن حذيفه كه احزاب را به مدينه رهبرى كرد و در آغاز بيعت ابو بكر ، بر مدينه حملهور شد و رسول خدا ( ص ) او را الاحمق المطاع ناميده بود . نيز از ايشان است : صحابى مشهور سمرة بن جندب بن هلال بن خديج بن مرة بن خرق بن عامر بن عمرو بن جابر بن خشين ذى الرأسين بن لاى بن عصيم بن شخ بن فزاره . و از بنى سعد بن فزاره است : يزيد بن عمرو بن هبيرة بن معية بن سكين بن خديج بن بغيض بن مالك بن سعد بن عدى بن فزاره . او و پدرش در ايام يزيد بن عبد الملك و مروان بن محمّد ، والى عراق شدند . بعدها منصور با آنكه با او پيمان بسته بود ، او را بكشت . و از بنى مازن بن فزاره است هرم بن قطبه او اسلام را درك كرد و اسلام آورد . بيان حال ديگران موجب طول كلام مىشود و از ايشان هيچ كس در نجد باقى نمانده است .
ابن سعيد گويد : ابرق الحنان و ابان - از وادى القرى - از بلاد مشهور آنان بودند و در اين زمان همسايگان آنان از قبيلهء طى در آنجا سكونت دارند و از برقه تا طرابلس چند قبيله از آنان زندگى مىكنند كه عبارتند از : رواحه و هيب و فزان . من مىگويم : در افريقيه و مغرب در اين روزگار احياء بسيارى هستند كه با مردم آنجا درآميختهاند ، بعضى با معقل درآميختهاند كه از آنان در مغرب اقصى جماعاتى بسيار هستند و قبايل معقل به هنگام نياز از
هامش
[ ( 1 ) ] جؤيه .