تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 9

مساهمون:

ص٩
آمده است كه عابر دو پسر داشت : فالج [ 1 ] و يقطان . بعضى از محققان نسب شناس گويند كه يقطان [ 2 ] همان قحطان است . از فالج ابراهيم عليه السلام و فرزندان او پديد آمدند . و ما در آتيه از آن ياد خواهيم كرد . از يقطان شعوب بسيار در وجود آمدند . در تورات نام سه پسر او ذكر شده و ايشان يكى المودادا [ 3 ] كه معرب آن المضاض است و او پدر جرهم است . دوم ارم و او پدر حضور است ، و سوم شالف [ 4 ] كه پدر مردم سلفات است و چهارم سبا كه پدر مردم يمن است از حمير و تبع‌ها و كهلان و هدرماوت يا حضرموت . اينان پنج گروهند . اما هشت گروه ديگر را كه از عبرانيان هستند تنها نام مىبريم و از شرح و بسط آنها آگاه نيستيم و نمىدانيم كه از كدام بطن هستند . چون : يارح [ 5 ] ، اوزان ، دقله ، عوبال [ 6 ] ، ابيمائيل [ 7 ] ، اوفير [ 8 ] ، حويله و يوبات [ 9 ] . نسب شناسان گويند كه جرهم از فرزندان يقطان است و نمىدانيم كه از چه تيره‌اى . هشام بن كلبى مىگويد : هند و سند از فرزندان اوفير پسر يقطان هستند . و اللّه اعلم . اما يافث ، از فرزندان اوست : تركها و چينيان و صقلابها و يأجوج و مأجوج . نسب شناسان در اين متفقند ولى چنان كه گفتيم در ديگران ميانشان اختلاف است . به روايت تورات يافث را هفت پسر بود : جومر [ 10 ] ، ياوان ، ماداى ، ماجوج [ 11 ] ، توبال [ 12 ] ، ماشك [ 13 ] و تيراس . ابن اسحاق ماداى را حذف كرده است و از فرزندان جومر ، يعنى توجرمه [ 14 ] و اشكناز [ 15 ] و ريفاث [ 16 ] ، ياد ننموده است . و در نص تورات بدين گونه است . در اسرائيليات آمده است كه از توجرمه ، خزرهايند و از اشكناز صقلابها و از ريفاث فرنگيان كه آنها را برنسوس خوانند . و خزر تركمانها هستند . و همه شعب ترك از فرزندان جومراند ولى نگفته‌اند فرزندان كدام يك از سه پسر او . و ظاهرا از فرزندان توجرمه باشند . ابن سعيد تركها را به ترك بن عامور بن سويل بن يافث منسوب مىدارد . اين انتساب ظاهرا نادرست باشد ، زيرا عامور همان كومر ( جومر ) است كه تصحيف در آن راه يافته است . تركها را شعب بسيارى است چون تغزغز كه تاتارها و مردم ختا باشند و در سرزمين طمغاج ساكن‌اند ، و قرلق و غز كه سلجوقيان و هياطله از آنهايند و از هياطله است قوم خلج و هياطله را سغد نيز مىگويند . و از شعب ترك است غور و خزر و قفچاق يا خفشاخ و از آنهاست يمك و علان كه آزو نيز گفته مىشوند و از آنهاست ، شركس ( چركس ) و ازكش . اسرائيليان مىگويند يأجوج و مأجوج از فرزندان ماجوج هستند . ابن اسحاق مىگويد آنها از
هامش
[ ( 1 ) ] فالغ . [ ( 2 ) ] يقطن . [ ( 3 ) ] المرذاد . [ ( 4 ) ] سالف . [ ( 5 ) ] بياراح . [ ( 6 ) ] عوثال . [ ( 7 ) ] افيمايل . [ ( 8 ) ] ايوفير . [ ( 9 ) ] يوفاف . [ ( 10 ) ] كومر . [ ( 11 ) ] ماغوغ . [ ( 12 ) ] قطوبال . [ ( 13 ) ] ماشح . [ ( 14 ) ] توغرمه . [ ( 15 ) ] اشبان . [ ( 16 ) ] ريغاث .