جهال باديه پندارند كه اين خاندان فرزند عباسه خواهر رشيد ، از جعفر بن يحيى است ولى اين پندارى دروغ و بىاساس است . در ايام عبيديان ، بنى المفرح بر طى رياست داشتند ، آنگاه رياست به بنى مراد بن ربيعه رسيد و همه ميراث بران سرزمين غسان ، در شام و پادشاهيشان بر عرب شدند . سپس رياست به بنى على و بنى مهنا ، پسران فضل بن ربيعه رسيد . اينان مدتى رياست قوم را ميان خود تقسيم كردند تا در اين زمان ، تنها بر بنى مهنا قرار گرفت . اينان بر مشارف شام و عراق و سرزمين نجد ، بر عرب حكم مىرانند ، ظهورشان در آغاز ، در عهد دولت ايوبى بود و پس از ايشان ، در عهد ملوك ترك در مصر و شام ، و ما در اين باب سخن خواهيم گفت . و اللّه وارث الارض و من عليها .
و اما مذحج ، نام او مالك بن زيد بن ادد بن زيد بن كهلان است . از ايشان است :
مراد كه نام او يحابر بن مذحج است و نيز از ايشان است : سعد العشيرة بن مذحج كه بطنى عظيم است و شعوب فراوان دارد . و نيز از ايشان است جعفى [ 1 ] بن سعد العشيرة و زبيد بن صعب بن سعد العشيره . و از بطون مذحج است : نخع و رها و مشيله [ 2 ] و بنى الحارث بن كعب . اما نخع جسر بن عامر [ 3 ] بن علة بن جلد بن مذحج است و مشيلة بن عامر بن عمرو بن عله . و اما رها فرزند منبه بن حرب بن عله است . از مذحج گروهى در تمام ايام بنى مهنا با ديگر احياء طى در ميان اعراب شام مىزيستند كه بيشترشان از زبيد بودند .
اما بنى الحارث ، پدرشان حارث پسر كعب بن عله و سرزمينشان در نواحى نجران است ، در آنجا همسايهء بنى ذهل بن مزيقيا ازد و بنى كعب بن عبد اللّه بن مالك بن نصر بن الازد ، هستند . و نجران پيش از آنان از آن جرهم بود . افعى كاهن پادشاه نجران كه ميان فرزندان نزار بن معد كه پس از مرگ نزار نزد او رفتند ، حكم كرد ، از ايشان بود . و نام افعى غلس بن غمرماء بن همدان بن مالك بن منتاب بن زيد بن واثل بن حمير است . او نخست والى بلقيس بر نجران بود ، بلقيس او را نزد سليمان فرستاد . او سليمان را تصديق كرد و به او ايمان آورد و پس از وفات سليمان بر دين او باقى ماند . سپس بنى الحارث بن كعب بن علة بن جلد بن مذحج به نجران آمدند و بر بنى الافعى غلبه يافتند . آنگاه ازد از يمن بيرون آمد و بر آنان گذشت و ميانشان جنگهايى درگرفت . گروهى در جوار ايشان باقى ماندند . اينان بنى نصر بن الازد و بنى ذهل بن مزيقيا بودند و رياست را ميان خود تقسيم كردند . و از بنى الحارث بن كعب است بنى زياد و نام او يزيد بن قطن بن زياد بن الحارث بن مالك بن كعب بن الحارث . رياستشان در خاندان عبد المدان بن الديان بود اين مقام اندكى پيش از هجرت به يزيد بن عبد المدان بن الديان رسيد . برادر يزيد ، عبد الحجر بن عبد المدان همراه با وفدى به واسطهء خالد بن الوليد نزد پيامبر ( ص ) آمد و برادرشان زياد بن عبد اللّه بن عبد المدان خويشاوندان مادرى سفاح
هامش
[ ( 1 ) ] جعفر .
[ ( 2 ) ] مسيله .
[ ( 3 ) ] جسر بن عمرو .