و منازل ثمود در حجر است ميان شام و حجاز .
هشام بن الكلبى گويد : عبيل بن عوص برادر عاد است . و ابن حزم از قدماى نسب شناسان گويد كه لاوذ فرزند ارم بن سام ، برادر عوص و كاثر است و بنابر اين جديس و ثمود برادرند . و طسم و عملاق يا عمليق نيز برادرند و پسر عم حام و همه پسر عم عاد . هشام بن كلبى گويد :
مىگويند عبد بن صخم بن ارم و مىگويند اميم بن لاوذ بن ارم . طبرى مىگويد : زبان عربى را عاد و ثمود و عبيل و طسم و جديس و اميم و عمليق مىدانستند و اينان اعراب عاربهاند :
نيز مىگويند كه يقطان از اعراب عاربه است . و اعراب عاربه را اعراب بائده مىنامند ، زيرا هيچ يك از آنها بر روى زمين باقى نمانده است . همچنين طبرى مىگويد كه مىگفتند : عاد ارم و چون هلاك شدند گفته شد ، ثمود ارم و چون قوم ثمود نيز به هلاكت رسيد به ساير فرزندان ارم گفتند ارمان و ايشان نبطىها هستند . هشام بن محمد الكلبى گويد كه : نبط فرزندان نبيط پسر ماش پسر ارماند و سريانيان فرزندان سريان پسر نبيط .
و نيز گويد كه : فارس از فرزندان اشوذ بن ساماند و گويند فارس پسر تيراش [ 1 ] پسر اشوذ . و گويند ايشان از فرزندان اميم پسر لاوذاند و گويند كه از فرزندان عيلاماند .
و در تورات ذكر پادشاه اهواز آمده است و نام او كدرلاعومر [ 2 ] از فرزندان عيلم است .
و اهواز به بلاد فارس پيوسته است . شايد كسى كه چنين گفته پنداشته است كه مردم اهواز از مردم فارساند ، درست اين است كه ايشان - چنان كه مذكور افتاد - از فرزندان يافثاند .
نيز گويد كه بربرها از فرزندان عمليق پسر لوداند . ايشان فرزندان تميلهاند از مأرب پسر قاران پسر عمر بن عمليق . و درست اين است كه ايشان - چنان كه گفتيم - از فرزندان كنعان بن حاماند . و در تورات آمده است كه پسران ارام چهار تن بودند ، عوص و جاتر و ماشك [ 3 ] يا مشح و چهارم حول . و از بنى اسرائيل چيزى در تفسير اين قول نقل نشده جز آنكه جرامقه از فرزندان جاتراند و نيز گويند كه كرد و ديلم از اعرابند و اين سخنى است بىپايه .
ابن سعيد گويد : اشور را چهار پسر بود : ايران و نبيط و جرموق و باسل . از ايراناند :
فرس و كرد خزر و از نبيطاند : نبط و سريان و از جرموقاند : جرامقه و اهل موصل و از باسلاند : ديلم و مردم جيل . طبرى گويد : از فرزندان ارفكشاداند عبرانيان و بنى عابر پسر شالح پسر ارفكشاد و در تورات نيز چنين است ولى در مآخذ ديگر آمده است كه شالح پسر قينان پسر ارفكشاد . قينان در تورات ذكر نشده زيرا او جادوگرى بود كه دعوى خدايى مىكرد .
پارهاى معتقدند كه نمرود از فرزندان ارفكشاد است ، و اين قولى ضعيف است و در تورات
هامش
[ ( 1 ) ] طبراش .
[ ( 2 ) ] كردلاعمرو .
[ ( 3 ) ] ماش .