الزبيرى و ابن هشام نيز بر اين اعتقادند .
سهيلى مىگويد : - و قول درست نيز قول اوست - كه مادر قضاعه كه عكبره نام داشت زن مالك بن حمير بود . چون شوى او بمرد او به قضاعه آبستن بود . پس از مردن شوى ، معد او را به زنى گرفت و قضاعه در خانهء او زاده شد از اين رو به دو منسوب شد و اين قول زهير است .
( پايان سخن سهيلى ) . و در كتب حكماى پيشين يونان ، چون بطلميوس و اوروسيوس ، ذكر قضاعىها و خبر جنگهايشان آمده است ولى دانسته نيست كه آيا مراد همين قضاعه است يا غير ايشان . و چه بسا سخن از اين است كه ايشان از عدناناند و بلادشان همجوار يمن نيست ، بلكه در شام و بلاد بنى عدنان است . اين گونه نسبها را كه از زمان ما فاصلهاى بسيار است از حيطهء گمان در نمىگذرند و به آستانهء يقين نمىرسند .
اكنون به قحطان و بطون آن ، آغاز مىكنيم . زيرا كهنترين پادشاهى عرب در خاندان سبأ بن يشجب بن يعرب بن قحطان بوده . و از قحطان منشعب شده حمير بن سبأ و كهلان بن سبأ . و از اين ميان ، تنها فرزندان حمير را پادشاهى بود و تبابعه كه صاحب دولتى مشهور بودند از ميان آنان برخاستند و ما در اين باب سخن خواهيم گفت . اينك از قحطانيان به ذكر حمير مىپردازيم و سپس از قضاعه سخن مىگوئيم زيرا بنا بر مشهور منتسب به حمير هستند آنگاه سخن را به كهلان مىكشانيم . پس به ذكر عدنان باز مىگرديم .
خبر از حمير كه از قحطان بود و بيان بطون و تيرههاى آن
پيش از اين ، در باب تيرههايى از حمير كه قبل از تبابعه داراى پادشاهى بودند ، سخن گفتيم و در اينجا نيازى به اعادهء ذكر آن نمىبينم . دانستيم كه حمير بن سبأ را نه فرزند بود :
هميسع و مالك و زيد و عريب و وائل ، [ 1 ] مسروح [ 2 ] و عميكرب [ 3 ] و اوس و مره . بنى مره به حضرموت داخل شدند . و از حمير بود : ابين بن زهير بن غوث بن ايمن [ 4 ] بن هميسع بن حمير . و عدن ابين منسوب به اوست . و نيز از حمير بود : بنى املوك و بنى عبد شمس و اين دو فرزندان وائل بن غوث بن قطن بن عريب بن زهير هستند . و عريب و ابين برادرند . و از بنى عبد شمساند : بنى شرعب بن قيس بن معاوية بن جشم بن عبد شمس و پيش از اين گفتيم كه گويند كه جشم و عبد شمس برادر بودند و هر دو فرزندان وائل و قول درست همان است كه ما گفتيم ، بدان رجوع كنيد . و از زيد الجمهور است : ذو رعين و نام او يريم بن زيد بن سهل است و عبد كلال از پادشاهان تبابعه كه پيش از اين از او نام برديم ، به دو منسوب است . و حارث و عريب دو فرزند عبد كلال بن عريب بن يشرح بن مدان بن ذى رعين هستند و اين دو همان كساناند كه پيامبر ( ص ) به آنان نامه نوشت . و از ايشان است كعب بن زيد الجمهور كه ملقب به كعب الظلم بود و نيز
هامش
[ ( 1 ) ] واثل .
[ ( 2 ) ] مشروح .
[ ( 3 ) ] معدى كرب .
[ ( 4 ) ] ابين .