انساب عرب خبر از انساب طبقهء سوم از عرب و ذكر مساكنشان و ياد كردن از آنان كه داراى پادشاهى بودهاند
بدان كه همه اعراب از سه نسلاند : عدنان و قحطان و قضاعه . اما عدنان به اتفاق همگان از فرزندان اسماعيلاند . جز آنكه آن سلسله از پدران كه ميان عدنان و اسماعيل واقع شدهاند ، چندان مورد يقين نيستند . جز عدنان ، ديگر فرزندان اسماعيل منقرض گشتهاند و هيچكس از آنان در روى زمين باقى نمانده است . اما قحطان ، برخى مىگويند از فرزندان اسماعيلاند و اين امر را از ظاهر كلام بخارى دريافتهاند . آنجا كه گويد : « بابى در نسبت يمن به اسماعيل » و در اين باب ، سخن رسول خدا ( ص ) را آورده كه به گروهى از اسلم كه نبرد مىكردند ، گفت : « تير ، بيندازيد ، اى پسران اسماعيل ، كه پدرتان نيز تيرانداز بود . » سپس گويد : اسلم بن افصى بن حارثة بن عمرو بن عامر از خزاعه است . يعنى خزاعه از سبأ است و اوس و خزرج از ايشاناند . اصحاب اين مذهب مىگويند كه : قحطان پسر هميسع بن ابين بن قيذار بن نبت بن اسماعيل است . اما جمهور نسب - شناسان معتقدند كه : قحطان همان يقطن است كه در تورات آمده و از فرزندان عابر است و حضر موت از شعوب قحطان است . اما قضاعه ، برخى از جمله ابن اسحاق و كلبى مىگويند كه قضاعه از حمير است . و دليلشان روايتى است كه ابن لهيعه از عقبة بن عامر الجهنى روايت كرده كه او از رسول خدا ( ص ) پرسيد كه ما از چه نسلى هستيم ؟ گفت : شما از قضاعة بن مالك هستيد . و نيز عمرو بن مره كه از صحابه بود ، گويد :
نحن بنو الشيخ العجاز الازهرى * قضاعة بن مالك بن حمير
النسب المعروف غير المنكر
و زهير گفت : قضاعية ، و اختها مضرية يعنى هر دو را برادر دانسته است . و گويد هر دو آنها از فرزندان حمير بن معد بن عدنان هستند . و ابن عبد البر گويد و اكثر نسبشناسان نيز چنين گويند و او از اين ابن عباس و ابن عمرو و جبير بن مطعم ، روايت مىكند زبير بن به كار و ابن مصعب