زرين دهان بطرك قسطنطينيه بمرد . اركاديوس او را به موافقت ابى فانيوس طرد كرده بود هر يك از اين دو بر ديگرى دعوى داشت و هر دو به هلاكت رسيدند . در سال نهم پادشاهى اركارديوس بهرام پسر شاپور درگذشت و پسرش يزدجرد به جايش نشست .
سپس اركاديوس بمرد و پس از او ، تئودوسيوس كوچك پسر اركاديوس سيزده سال پادشاهى كرد . برادر خود هونوريوس [ 1 ] را بر رم فرمانروائى داد . آن دو ، كشور لاطينىها را ميان خود تقسيم كردند . در عهد آنان در افريقيه ، قومس از فرمان خارج شد ، و در آن سامان فتنهاى برخاست . پس قومس بر برادرش غلبه يافت و او به قبرس رفت و در آنجا رهبانيت اختيار كرد .
آنگاه گوتها به رم سپاه كشيدند هونوريوس از آنجا بگريخت . گوتها با نبرد ، به رم داخل شدند و سه بار شهر را غارت كردند ولى به اموال كنايس نزديك نشدند . گويد : كه چون اركاديوس قيصر بمرد . برادرش هونوريوس پانزده سال زمام امور را به دست گرفت و در برابر گوتها به خوبى از رم دفاع كرد . چون بمرد تئودوسيوس فرزند برادرش اركاديوس به جايش نشست . ابن عميد از هورنوريوس نام نبرده و پس از اركاديوس از پسرش تئودوسيوس نام برده و او را تئودوسيوس كوچك ناميده است . گويد : به اتفاق همه ، چهل و دو سال پادشاهى كرده و آغاز پادشاهى او در پنجمين سال پادشاهى يزدجرد بود . ميان او و ايران جنگهاى بسيارى رخ داد . در نخستين سال سلطنتش ، تاوفيلا بطرك اسكندريه درگذشت و به جاى او خواهرزادهاش ، كرلوس بدين مقام رسيد . در سال هفدهم پادشاهىاش ، نسطوريوس [ 2 ] بطرك قسطنطينيه شد و چهار سال در آن مقام بود . نسطوريوس عقيدهء خود را آشكارا ساخت . خبر مقالت او به كرلوس بطرك اسكندريه رسيد . او در اين باب با بطرك رم و انطاكيه و بيت المقدس سخن گفت . پس دويست اسقف در افسوس گرد آمدند و راى به كفر نسطوريوس دادند و او را طرد و تبعيد كردند .
نسطوريوس به اخميم ناحيهاى از صعيد مصر فرود آمد و هفت سال در آنجا مقام كرد . نصاراى جزيره و موصل تا فرات ، سپس عراق و فارس تا مشرق به دو گرويدند . تئودوسيوس ، ماكسيموس را به جاى نسطوريوس به قسطنطينيه فرستاد و او سه سال در آن مقام ببود . و در سال سى و هشتم پادشاهى تئودوسيوس كوچك كرلوس ، بطرك اسكندريه بمرد و ديسقوروس [ 3 ] جانشين او شد . او از مركيانوس [ 4 ] پادشاه بعد از او ، شدايد بسيار ديد . در شانزدهمين سال پادشاهى تئودوسيوس كوچك ، يزدگرد كسرى بمرد و بهرام جانشين او شد . ميان او و خاقان پادشاه ترك وقايعى گذشت . اما از جنگ با او ، باز ايستاد و به رم لشكر كشيد اما تئودوسيوس او را شكست داد ، و پسرش يزدگرد [ 5 ] به پادشاهى رسيد .
اوروسيوس گويد : در ايام تئودوسيوس كوچك گوتها بر روم غلبه يافتند و آنجا را در چنبر
هامش
[ ( 1 ) ] انوريش .
[ ( 2 ) ] نسطورش .
[ ( 3 ) ] ديسقرس .
[ ( 4 ) ] مرقيان .
[ ( 5 ) ] مراد فيروز يزد گرد است .