تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ابن خلدون ( فارسي ) — صفحة 245

مساهمون:

ص٢٤٥
منسوبند به روملوس بانى شهر روم . و چه بسا كه احتجاج مىكنند به اينكه پيامبر ( ص ) در غزوهء تبوك به جد [ 1 ] بن قيس گفت : هل لك فى جلاد نبى الاصفر ؟ اين نيز نمىتواند دليل باشد كه روميان همان بنى الاصفرند زيرا محتمل است كه آن حضرت بنى عيصو را مىگفته زيرا مقصودش ناحيهء شراة سرزمين بنى عيصو بوده است . من مىگويم مسكن بنى عيصو چنان كه گفته‌اند ، ايذوم ( به ذال نقطه‌دار نزديك به ظاء ) بوده عرب به هنگام معرب ساختنش آن را به راء تبديل نموده و اين غلط از اينجا ناشى شده . و خداى تعالى داناتر است . اين موضع را سعير [ 2 ] نيز مىگويند و در تورات آنجا به اين دو نام آمده است . ابن عميد گويد : قسطنطين كه به مسيح ايمان آورده بود ، بر ماكسيميانوس [ 3 ] خروج كرد و او را منهزم ساخت و به رم بازگشت . سپاهيان بر سر پل اجتماع كردند و گروهى در آب افتادند و غرق شدند . ماكسيميانوس نيز با غرق‌شدگان بود . قسطنطين داخل در رم شد و پس از آنكه از جانب خود فرمانروايى بر بيزنطيه نصب فرمود ، آن شهر را تصرف كرد . و اين واقعه شانزده سال پس از مرگ پدرش بود . قسطنطين در آنجا بساط عدل بگسترد و از مردم دفع ستم كرد . سردار خود را كه در ناحيهء قسطنطينيه بود بر رم و اعمال آن امارت داد . و او را ملزم ساخت كه در اكرام جانب نصارى قصور نورزد . ولى او سر به شورش برداشت و نصارى را به قتل آورد و آيين بت‌پرستى پيش گرفت . از كسانى كه به دست او كشته شد ، يكى ماريادس بطرك بطركان بود . قسطنطين سپاهى براى نبرد با او به رم فرستاد در جنگ اسير شد . او را به روم آوردند و فرمان قتلش را داد . پس قسطنطين در سال دوازدهم پادشاهىاش در شهر نيقيه به كيش مسيح درآمد و بتكده‌ها را ويران نمود و كنيسه‌ها بنا كرد . در سال نوزدهم پادشاهىاش در شهر نيقيه شوراى اسقف‌ها تشكيل گرديد و چنان كه پيش از اين گفتيم در اين شورا اريوس طرد شد . رئيس اين شورى اسكندروس بطرك اسكندريه بود . اسكندروس در سال پانزدهم رياستش پنج ماه پس از شوراى مزبور بمرد . ابن بطريق مىگويد : رياست اسكندروس در سال پنجم پادشاهى قسطنطين بود و شانزده سال ديگر در آن مقام ببود و در سال بيست و ششم پادشاهى ديوكلسين درگذشت . در زمان او ارسيانوس اسقف قيساريه بود . مسبحى مىگويد : بيست و سه سال در مقام بطركى بود . بت مسينى را كه در هيكل زحل ، در اسكندريه بود ، بشكست و در مكان آن كنيسه‌اى ساخت كه آن را عبيديان به هنگام تصرف اسكندريه ويران كردند . ابن راهب گويد : اسكندروس بطرك ، در سال اول پادشاهى قسطنطين به مقام بطركى رسيد و بيست و دو سال در آن مقام ببود . در عهد او هلنا مادر قسطنطين به زيارت بيت المقدس
هامش
[ ( 1 ) ] حارث . [ ( 2 ) ] يسعين . [ ( 3 ) ] مخسيميانوس .