باب الابواب به بناى ديوار آغاز كرد . و كوه قبق [ 1 ] را ميان بلاد خود و بلاد آن سوى آن ، از ديگر اعاجم سدى قرار داد . او نيز پس از بيست سال پادشاهى بمرد و پس از او پسرش هرمز به پادشاهى نشست . او فرمانرواى سجستان بود ، چون هرمز بر پادشاهى ظفر يافت ، برادرش فيروز به سغد در مرو الرود پيوست . اين مردم را پيش از اين هياطله مىگفتند ، و ميان خوارزم و فرغانه سكونت داشتند . فيروز سپاهيان را با خود همدست كرد و با برادر خود هرمز نبرد كرد و بر او پيروز شد و به زندانش افكند .
روميان در اين ايام از پرداخت خراج سرباز زدند ، فيروز با وزيرش مهرنرسى لشكر بر سر آنان كشيد و در بلاد روم دست به كشتار گشود تا آنگاه كه خراجى را كه بر عهده گرفته بودند ، پذيرفتند . چون كار بر او قرار گرفت دادگرى پيشه گرفت . در ايام سلطنت او ، هفت سال قحطى شد و او در كار مردم حسن تدبير نشان داد . و از مردم خراج نگرفت . در اين سالهاى قحطى ، حتى يك تن هم تلف نشد و گويند كه او براى رعيت خود از خداوند باران طلبيد و باران آمد و كشور از آنچه بود ، نيكوتر شد .
در آغاز كه به پادشاهى نشست با هياطله بدان سبب كه او را در پيروزى بر برادرش يارى داده بودند نيكويى نمود . ولى هياطله به اطراف كشور او لشكر آوردند و طخارستان و بسيارى از بلاد خراسان را گرفتند . فيروز به دفع آنان لشكر كشيد ، اما از هياطله شكست خورد ، و او را با چهار پسر و چهار برادرش كشتند و بر همهء خراسان استيلا يافتند . مردى از بزرگان ايران ، از مردم شيراز بر هياطله تاخت و بر آنان پيروز شد و خراسان را از ايشان بستد و از پس آنان تاخت ، تا همهء اسيرانى را كه از سپاه فيروز گرفته بودند بگذاشتند و بگريختند . هلاك فيروز در سال بيست و هفتم پادشاهى او بود . او شهرهايى در رى و جرجان و آذربيجان بنا كرد .
بعضى از مورخان گويند : پادشاه هياطله كه به نبرد فيروز لشكر كشيد اخشنوار [ 2 ] بود و مردى كه خراسان را از او باز پس گرفت سوخراى [ 3 ] از تخمهء منوشهر ، و فيروز چون به نبرد اخشنوار و هياطله رفت او را برد و پايتخت كشور طيسفون و نهر شير به جاى خود قرار داد . و سرگذشت او با هياطله بعد از فيروز چنان شد كه گفتيم .
بعد از فيروز پسر يزدگرد ، فرزندش بلاش [ 4 ] به پادشاهى نشست . برادرش قباد به خلاف او برخاست ، بلاش [ 5 ] بر او پيروز شد و قباد به خاقان پادشاه ترك پيوست و از او يارى خواست .
بلاش پادشاهى كشوردار و دادگر بود . مردم شهرها را ، به عمارت ويرانىهاى بلاد خود فرمان داد ، و شهر ساباط را در نزديكى مداين بنا نمود . در سال چهارم پادشاهىاش هلاك شد و بعد از او برادرش قباد پسر فيروز به پادشاهى رسيد . او با سپاهيان ترك كه خاقان
هامش
[ ( 1 ) ] فتح .
[ ( 2 ) ] خشتوا .
[ ( 3 ) ] خرسوس .
[ ( 4 ) ] يلاونس .
[ ( 5 ) ] يلاوش .