پيشنهاد آشتى كرد ، كيكاوس از آشتى سرباز زد . سياوخش بر جان خويش بيمناك شد و به افراسيات پيوست . افراسيات دختر خود مادر كيخسرو را به دو داد ، در اين حال افراسيات بر جان خويش بيمناك شد ، به دختر خود اشارت كرد تا او را بكشد او نيز چنين كرد [ 1 ] . چون سياوخش كشته شد ، دختر افراسيات به خسرو حامله بود . خسرو در آنجا از مادر زاده شد . كيكاوس براى آوردن او حيلهها انگيخت تا آنگاه كه او را نزد خود آورد . و گويند چون كيكاوس خبر كشته شدن فرزند شنيد ، لشكرى گران همراه سرداران خويش روانه داشت . آنان بلاد ترك را زير پى سپردند و خلق بسيارى را به قتل آوردند كه در آن ميان فرزندان افراسيات نيز بودند .
طبرى گويد : كيكاوس به يمن لشكر كشيد . ذو الاذعار با مردم حمير و قحطان با او رو به - رو شد و بر او پيروز گشت و اسيرش نمود و در چاهى به زندانش افكند و سر چاه ببست . رستم از سجستان به يمن رفت و با ذو الاذعار نبرد كرد و بر اين صلح كردند كه كيكاوس را به دو تسليم كند . پس كيكاوس را بستد و با خود به بابل آورد . كيكاوس به پاداش او را از بندگى پادشاه آزاد ساخت و براى او تختى از سيمها با پايههاى زر تعبيه كرد . و تاجى از زر بر سرش نهاد . و سجستان و زابلستان [ 2 ] را به او داد . كيكاوس پس از صد و پنجاه سال پادشاهى درگذشت و بعد از او به روايت طبرى و مسعودى و بيهقى و جماعتى از مورخان ، نوادهاش كيخسرو پسر سياوخش به پادشاهى نشست .
سهيلى گويد كه : كيخسرو پس از سه تن ديگر به پادشاهى نشست . بعد از كيكاوس نخست كى كيبيه [ 3 ] ، و پس از او پسرش اجو پسر كىكيبيه ، سپس عمويش سياوخش پسر كيكاوس و پس از اين سه ، كيخسرو پسر سياوخش . ( پايان ) و اين قولى عجيب است زيرا همه برآنند كه سياوخش در حيات پدرش در نبردهاى با تركان كشته شده است .
طبرى گويد : كيكاوس پسر كيبيه پسر كيقباد ، كيخسرو را به هنگامى كه همراه مادر خود از بلاد ترك آمد ، پادشاهى داد . مادرش وسفافريد [ 4 ] دختر افراسيات بود . گويند چون زمام ملك به دست گرفت ، سپاهى به سردارى گودرز [ 5 ] براى نبرد با افراسيات پادشاه ترك ، از اسپهان روانه كرد تا انتقام پدر خويش سياوخش را بستاند . ميان دو سپاه نبردى سخت درگرفت و سپاه ايران بشكست ، كيخسرو به تن خويش آهنگ بلخ كرد و سرداران و سپاه خويش را از هر سو فرا خواند و به قصد بلاد ترك روانه ساخت . در اين نبرد سپاهيان ترك به هزيمت رفتند و سردارانشان كشته شدند . و كشندهء سياوخش پسر كيكاوس [ 6 ] هم در ميان
هامش
[ ( 1 ) ] ماجراى كشتن سياوش در طبرى چنان است كه در شاهنامه آمده . گويا مؤلف به هنگام خلاصه كردن روايت طبرى دچار لغزش شده باشد .
[ ( 2 ) ] اباستان .
[ ( 3 ) ] كى كى نيه .
[ ( 4 ) ] اسفاقدين . در شاهنامه : فرنگيس
[ ( 5 ) ] اجو .
[ ( 6 ) ] كيخسرو .