ايرانيان خبر از ايرانيان و ذكر وقايع و دولتهايشان و نامهاى پادشاهانشان و چگونگى فرمانرواييشان تا زمان انقراض آن
اين امت يكى از كهنترين امتهاى عالم است ، از همهء امتها نيرومندتر و آثارش در روى زمين از همه افزونتر است . ايرانيان را در جهان دو دولت بزرگ و دراز مدت بود :
نخستين ، دولت كيانى كه آغاز آن با آغاز دولت تبعها و بنى اسرائيل يكى است . اين سه دولت معاصر هم بودهاند . دولت كيانى مغلوب اسكندر شد . دولت ديگر دولت ساسانى كسرايى است و اين دولت معاصر دولت روم در شام بود . مسلمانان بر دولت ساسانى غلبه يافتند . اما اين كه بگوييم پيش از اين دو دولت ، دولتى ديگر وجود داشته ، بعيد مىنمايد . البته اخبار در اين باب متعارض است و ما آنچه را مشهورتر است مىآوريم . در باب نسبشان ، ميان محققان در اين خلافى نيست كه آنان از فرزندان سام پسر نوحاند و نام آن جد اعلا كه همه بدان انتساب دارند فرس است . مشهور اين است كه ايرانيان از فرزندان ايران پسر آشور پسر سام پسر نوحاند . برخى از محققان مىگويند سرزمين ايران همان بلاد فرس است كه چون معرب شد آن را اعراق خواندند . و برخى گويند كه ايرانيان به ايران پسر ايران پسر آشور نسبت دارند و برخى گويند به عيلام [ 1 ] پسر سام .
در تورات از پادشاه اهواز ياد شده كه او كدرلاعومر از فرزندان عيلام است . و اين ريشهء اين سخن است - و اللّه اعلم - زيرا اهواز از ممالك سرزمين ايران است . بعضى نيز مىگويند كه ايرانيان از نسل لود پسر ارام پسر ساماند ، و بعضى گويند به اميم پسر لود منسوبند و بعضى گويند به يوسف پسر يعقوب پسر اسحاق . و بعضى گويند كه تنها ساسانيان از فرزندان اسحاقاند و اينان اسحاق را ، ويرك [ 2 ] گويند و نيايشان منوشهر پسر مشجر [ 3 ] پسر
هامش
[ ( 1 ) ] غليم .
[ ( 2 ) ] و ترك .
[ ( 3 ) ] منشحر .