[ مسجد جمكران ]
تاريخچهء مسجد مقدّس جمكران
شيخ فاضل حسن بن محمّد بن حسن قمى كه از بزرگان قدماى علماى شيعه و از معاصرين شيخ صدوق رحمه اللّه بوده است ، در كتاب خود به نام تاريخ قم ، راجع به بناى مسجد مقدس جمكران از كتاب « مونس الحزين في معرفة الحق و اليقين » چنين نقل كرده است :
شيخ حسن مثله جمكرانى كه يكى از صلحا است مىگويد : من شب سه شنبه هفدهم ماه رمضان 393 ه ق در منزل خود در قريهء جمكران خوابيده بودم ، نيمى از شب گذشته بود كه ناگاه عدّهاى از مردم به در خانهء من آمدند و مرا بيدار كردند و گفتند كه : برخيز و مولاى خود حضرت مهدى صاحب الزمان صلوات اللّه عليه را اجابت كن كه تو را طلب نموده است .
حسن مىگويد : من برخاستم و خود را جمع و جور كرده و آماده شدم ، گفتم بگذاريد تا پيراهنم را بپوشم ، آواز دادند كه « هو ما كان قميصك » پيراهن را نپوش كه از تو نيست ، دست بردم و شلوار خود را برگرفتم ، ندا آمد كه « ليس ذلك منك فخذ سراويلك » آن شلوارى كه برگرفتى از تو نيست ، از آن خود را بردار ؛ آن را انداختم و شلوار خود را برگرفتم و پوشيدم ، آنگاه به طرف كليد رفتم تا درب منزل را باز كنم ، آواز دادند كه « ألباب مفتوح » درب باز است ، چون به در منزل آمدم جماعتى از بزرگان را ديدم ، سلام كردم ، جواب دادند و مرحبا گفتند .