در معانى الاخبار « 1 » مروى است از حضرت سجاد عليه السّلام در خبرى طولانى در تقسيم گناهان و در آنجا فرموده : « گناهانى كه روزى مقسوم را برگرداند ، اظهار بىچيزى كردن و خواب ماندن و نماز عشا و صبح را از دست دادن و نعمت الهى را كوچك شمردن و از معبود خود شكايت داشتن . . . . » الخ .
آنچه سيّد از عمل خود فهميد كه سبب شد از براى حرمان او از نماز شب كه از روزىهاى نفيسهء جليله است ، داخل در اين رقم از گناهان است . چه در اخبار معتبره رسيده كه : « سايل بر در خانه ، رسول پروردگار عالم است ؛ بايد او را احترام و اكرام نمود . » « 2 » و براى سلوك با او آدابى در شرع رسيده كه چهل از آن را در كتاب كلمهء طيّبه ضبط نمودم با آن همه مذّمت و نهى و تهديد كه براى سايل و سؤال او رسيده .
پس از براى رسول خاصّ آن جناب كه حقيقتا فرستاده است از جانب حضرت پروردگار ، البتّه اضعاف آن اكرام و اعزاز بايد رعايت داشت و مقصّر در آن ، مستحقّ محروم شدن از رسيدن نعمت نماز كه معراج مؤمن است و خصوص نماز شب كه اندازهء ثواب آن از حدّ احصا بيرون است ، خواهد شد .
شيخ طبرسى در كتاب عدّة السفر و عمدة الحضر دو ركعت نماز شكر به نحو مخصوص روايت كرده كه بايست پس از اداى هر فريضه به جاى آورد « 3 »
بايد دانست كه حرمان از نعمت مذكوره يا هر نعمتى به جهت هر تقصير و گناهى ، گاهى از روى عقوبت و خزى و خذلان است و شناخته مىشود به اينكه آن حرمان سبب نشود از براى تذكّر و ندامت صاحبش ، مانند غالب خلايق كه از بيشتر اين قسم نعم جليله به جهت بدى كردار خود محروم و هرگز ملتفت نشوند كه چه كردند و چه از دست ايشان
هامش
( 1 ) . معانى الاخبار ، ص 270 .
( 2 ) . دعائم الاسلام ، ج 2 ، ص 332 ؛ العمدة ، ص 121 ؛ بحار الانوار ، ج 93 ، ص 25 .
( 3 ) . هو اللّه ؛ در ركعت اول سورهء حمد وقُلْ هُوَ اللَّهُيك مرتبه در دوم حمد و سورهءقُلْ يا أَيُّهَا الْكافِرُونَيك مرتبه و در ركوع و دو سجدهء ركعت اول بگويد : « الحمد للّه شكرا شكرا للّه و حمدا » و در ركوع و در سجدهء ركعت دوّم بگويد : « الحمد للّه الّذى قضي لي حاجتى و استجاب لي دعائى و اعطانى مسئلتى . » منه [ مرحوم مؤلف ] .