ستايش و دعاى به شريف ، كار شاگردان باشد كه در آغاز هر بحث كه از خود سيّد است در متن داخل مىكردند تا سخن خود سيّد از آنچه از ديگران نقل كرده ممتاز باشد . « 1 »
بيشتر روايات « سيّد » در اين كتاب از استاد خود « مرزبانى » است كه شخصيت معروفى است ولى در بسيارى از موارد از دو شخصيت غير معروف نيز روايت مىكند كه يكى « على بن محمد الكاتب » و ديگرى « ابو القاسم عبيد اللّه بن عثمان بن جنيقا الدقاق » است . « 2 »
39 - « الشهاب فى الشيب و الشباب » : اين كتاب در سال 1302 ه با كتاب « سلوة الخريف » منسوب به « جاحظ » در مطبعة الجوائب به چاپ رسيده است . « سيّد » در اين كتاب - كه در سال 419 ه تأليف يافته « 3 » ، بهترين سخنانى را كه دربارهء « شيب » و « شباب » گفته شده گردآورده و معانى را با يكديگر سنجيده و نقد كرده است . او در اين زمينه از شعر « ابن الرومى » 46 بيت ، از شعر « ابو تمام » 39 بيت ، از شعر « ابو عبادة البحترى » 140 بيت ، از شعر برادرش « رضى » 314 بيت و از شعر خود 463 بيت در اين كتاب آورده « 4 » و آخرين شعرى كه از خود آورده شعرى است كه در سال 421 ه سروده است .
« مرتضى » در اين كتاب از كتاب « الغرر و الدرر » خود بسيار ياد كرده است . « 5 »
صاحب « ادب المرتضى » گويد : در اين كتاب نصوصى از كتاب « الموازنة » آمدى آمده كه اثرى از آن در نسخهء چاپى « الموازنة » نيست ، لذا بهنظر مىرسد كه نسخه چاپى ناقص باشد . « 6 »
40 - « طيف الخيال » : بيشتر فهرستنويسان ، اين كتاب را در جملهء آثار « مرتضى » ذكر كردهاند . وى اين كتاب را پس از كتاب « الشهاب » « 7 » و همانند همان كتاب در تتبّع و عرض ابيات معانى و موازنهء بين آنها و نقد « آمدى » در موازنه تأليف كرده و در موضوع « طيف » متجاوز از 220 بيت از شعر « ابو تمام » و در همين حدود از شعر برادرش « رضى »
هامش
( 1 ) - ص 160 .
( 2 ) - همان ، ص 160 .
( 3 ) - چاپ مطبعة الجوائب ص 3 .
( 4 ) - به غلاف نسخه چاپ مطبعة الجوائب مراجعه شود .
( 5 ) - چاپ مطبعة الجوائب ، ص 9 و 12 و 15 و 20 .
( 6 ) - همان ، ص 161 .
( 7 ) - طيف الخيال ، ص 13 ، چاپ مصر .