و المجموع فى محل نصب : عبارت شارح در اين مقام ناقص است .
بايد مىگفت « فى محل نصب على انّه مفعول الفعل المقدّر الّذى هو حال » . يعنى مجموع ايها الرجل در محل نصب است بنابرآنكه مفعول فعل مقدر است يعنى اخصّ . كه تمام فعل و مفعولش حال است .
و به همين جهت مصنف گفته است اى متخصّصا من بين الرّجال . ترجمه فارسى « انا افعل كذا ايها الرجل » اينطور است من اين كار را انجام مىدهم در حالتى كه من در بين مردان مختصّ به اين فعل هستم .
و قد تستعمل صيغة النداء : يكى از معانى مجازى نداء استغاثه است . مجازى است بدليل اينكه نداء براى مطلق طلب اقبال وضع شده . در استغاثه به كار برده مىشود فقط براى معنى فريادرسى پس استعمال عامّ است در خاص . مانند يا للّه . كه در اصل بوده يا اللّه اقبل علينا لاغاثتنا .
معنى ديگر از معانى مجازى نداء تعجب است . شباهت اين معنى با نداء در اين است كه در هردو اقبال هست . هم در منادى .
و هم در متعّجبمنه . مانند يا للماء . يعنى احضر ايّها الماء حتى يتعجّب منك . و اين سخن وقتى گفته مىشود كه انسان آب زيادى ببيند . شيرينى يا سردى آن را احساس كند در اين صورت است كه آن را مىخواند و حاضر ميسازد تا از آن تعجب كند . معنى ديگر از معانى مجازى نداء تحسّر و توّجع است . يعنى اظهار اندوهكردن و اظهار درد نمودن . تحسّر در نداء اطلال است . اطلال جمع طلل يعنى نشانههاى
آئين بلاغت ( شرح مختصر المعانى ) ( فارسى ) — صفحة 113
مساهمون: احمد امين شيرازى
ص١١٣