إعراب أسماء الشرط و الاستفهام و نحوها
متن اعلم أنّهما إن دخل عليهما جار أو مضاف فمحلها الجر . . .
شرح يكى ديگر از احكامى كه در باب چهارم كتاب از آن بحث مىشود ، بحث پيرامون حكم اعراب اسماء شرط و استفهام و ديگر اسمهايست كه در صدارت طلبى و مبنى بودن مانند اسماء شرط و استفهام مىباشند مانند « كم » خبريه ؛ زيرا استعمال اين قبيل اسمها در زبان عرب بسيار است كه در نتيجه كاربرد احكام اعرابى مربوط به آنها نيز بسيار خواهد بود . ابتداءا بايد دانست كه ادات شرط و استفهام بر دو قسم است : « 1 »
ادات شرط :
1 - اسمى : من ، ما ، مهما ، أيّ ، متّى ، أيّان ، أين ، أنّى ، حيثما ، إذا ، كيفما و كيف .
2 - حرفى : إن ، إذما ، أمّا و لو .
كه ادات شرط حرفى و اسمى به اعتبار جازم بودن بر دو قسم است : 1 - جازم 2 - غيرجازم و ابن مالك درباره اين تقسيم مىگويد :
و اجزم ب « إن » و من و ما و مهما * أيّ متى ، أيّان ، أين ، إذ ما
و حيثما ، أنّى » و حرف « إذ ما » * ك « إن » و باقي الأدوات اسما
ادات استفهام :
1 - اسمى : من ، ما ، أيّ ، متى ، أيّان ، أين ، أنّى ، كيف و كم .
هامش
( 1 ) - ر . ك : اللباب : 212 و همع الهوامع : 2 / 58 .