شاهد : در اين است كه « بعض » از « السيارة » كسب تأنيث كرده است ، لذا مىتوان فعل آن را مؤنث آورد . لكن ديگر قراء فعل را مذكر « يلتقطه » قراءت كردهاند
و شرط هذه المسألة : بايد دانست كه شرط اين مسأله و مسأله قبل ، يعنى شرط كسب تأنيث و تذكير مضاف از مضافاليه ، آن است كه بتوان مضاف را حذف كرد يعنى كلام مستغنى از آن باشد و با حذف آن خللى از حيث لفظ و معنا بر كلام وارد نگردد مانند دو مثال قبل كه اگر « بعض » از كلام حذف شود اصلا به لفظ و معناى كلام خللى وارد نمىشود . بر اين اساس مثال « أمة زيد جاء » صحيح نيست زيرا نمىتوان گفت « أمة » از « زيد » كسب تذكير كرده است و به همين جهت فعل مذكر آورده شده ، زيرا حذف « أمة » جايز نيست به جهت اينكه معناى كلام تغيير مىكند و اين گونه مىگردد « زيد جاء » در حالى كه متكلم مىخواهد بگويد : « كنيز زيد آمد » . و در مثال « غلام هند جاءت » نيز نمىتوان گفت كه « غلام » از « هند » كسب تأنيث كرده است زيرا حذف « غلام » موجب خلل معنوى به كلام مىشود و معناى كلام عوض مىشود .
السابع : هفتمين اثرى كه مضاف از مضافاليه كسب مىكند ، ظرفيت و مفعول فيه شدن است ، مانند آيه شريفه :
أَ لَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ أَصْلُها ثابِتٌ وَ فَرْعُها فِي السَّماءِ تُؤْتِي أُكُلَها كُلَّ حِينٍ بِإِذْنِ رَبِّها
« إبراهيم / 24 و 25 »
شاهد : در كسب ظرفيت « كل » از اسم زمان « حين » مىباشد و به همين جهت به آن نصب داده شده است .
الثامن : هشتمين اثر اضافهء مضاف به مضافاليه كسب مصدريت مضاف از مضافاليه است و آن در وقتى است كه مضافاليه مصدر باشد ، مانند آيه شريفه :
وَ سَيَعْلَمُ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَيَّ مُنْقَلَبٍ يَنْقَلِبُونَ
« الشعراء / 227 »
شاهد : در كسب مصدريت « أيّ » از مصدر ميمى « منقلب » است و به همين جهت « أيّ » بنابر مفعول مطلق بودن براى « ينقلبون » منصوب گرديده است و از طرف ديگر چون « أيّ » استفهاميه است و صدارت طلب مىباشد مقدّم از عامل