شرح حال الضمير المسمّى فصلا و عمادا
متن و الكلام فيه في أربع مسائل :
الاولى : في شروطه ، و هي ستة و ذلك أنّه يشترط فيما قبله أمران :
شرح يكى ديگر از احكام مهم و كثير الاستعمال كه به همين جهت در باب چهارم اين كتاب مورد بحث و تحقيق قرار مىگيرد ، احكام مربوط به ضمير فصل يا ضمير عماد است كه مباحث و مطالب درباره اين ضمير ، در چهار مطلب و مسأله مطرح مىباشد :
1 - شروط ضمير فصل .
2 - فايده ضمير فصل .
3 - محل اعرابى ضمير فصل .
4 - احتمالات تركيبيه ضمير فصل .
الاولى : اوّلين بحث پيرامون شروط استعمال ضمير فصل است ، بايد دانست كه آن شروط شش تا هستند ، كه دو شرط آن مربوط به كلمهء قبل از ضمير فصل و دو شرط مربوط به خود ضمير فصل و دو شرط ديگر از آن كلمهء بعد از ضمير فصل است .
امّا آن دو شرطى كه مربوط به كلمهء قبل از ضمير فصل است عبارتند از :
أحدهما : بايد آن كلمهاى كه قبل از ضمير فصل است ، يا هماكنون و در حال حاضر در عبارت مبتدا باشد يا اينكه سابقا و در اصل مبتدا بوده و هماكنون توسط