« حرف الجيم »
« جلل »
متن « جلل » حرف بمعنى : « نعم » حكاه الزجاج في كتاب الشّجرة ، و اسم بمعنى :
« عظيم » أو « يسير » أو « أجل » .
شرح چون جيم مفرده ، كلمه و داراى معنا و احكام نحوى نمىباشد بلكه فقط جزء حروف الفبا است ، از آن بحث نمىشود . و دو كلمه به عنوان جيم مركّبه در اين كتاب مورد تحقيق نحوى قرار مىگيرد كه عبارتند از :
« جلل » و « جير » .
« جلل » به فتح جيم و لام اوّل و سكون لام دوّم ، بر دو نوع است :
1 - حرف جواب مثبت به معناى « نعم » .
2 - اسم كه داراى سه معناست .
نوع اوّل را زجاج در كتاب « الشجرة » بيان كرده است .
لكن بايد دانست كه محققين در لغت مانند جوهرى « 1 » و ابن منظور « 2 » ، و متبحّرين در نحو مانند ابن حاجب و محقق رضى « 3 » نوع اول را قبول نداشته و اين كلمه را اصلا جزء حروف جواب محسوب نمىكنند بلكه آن را تنها اسم به يكى از سه معنايى كه خواهد آمد مىدانند .
نوع ديگر « جلل » اسم مىباشد و در اين صورت اسم معربى است كه داراى
هامش
( 1 ) - الصحاح : 4 / 1659 .
( 2 ) - لسان العرب : 11 / 118 .
( 3 ) - شرح الكافية : 2 / 381 .