من بر ذمهء تو هزار دينار » .
و مخاطب گفت : « بلى » ، در اينجا فقها مىگويند : لازم مىشود هزار دينار بر ذمّهء مخاطب ، زيرا « بلى » نفى جملهء سابق را ابطال مىكند و در ضمن همزه تقرير هم معدوم فرض مىشود آنگاه معناى جواب مىشود : « بلى لك عليّ الف » .
لكن اگر مخاطب گفت : « نعم » لازم نمىآيد هزار دينار بر ذمهء مخاطب ، چون او تصديق نفى مىكند بهخلاف « بلى » كه ابطال نفى مىكند .
و قال آخرون : ولى غير از آن جماعت فقها مىگويند : در هردو صورت ، مخاطب چه جواب به « بلى » و چه جواب به « نعم » دهد ، بر ذمّهء مخاطب هزار دينار مىآيد و اين گروه از فقها تمشى كردهاند در حكم اين مسأله ، بر طبق مقتضاى فهم عرف ، زيرا عرف مردم فرقى بين « بلى » و « نعم » و اين دوگونه جواب دادن نمىگذارند ، و اين فقها مطابق با وضع لغوى اين دو كلمه ، در فتواى خود تمشى نكردهاند .
ترجمه و شرح مغني الأديب ( فارسى ) — صفحة 64
مساهمون: غلامعلى صفايى
ص٦٤