« كيف »
متن و يقال فيها : « كي » كما مر و هو اسم لدخول الجارّ عليه بلا تأويل في قولهم :
« على كيف تبيع ؟ » و . . .
شرح يكى از كلمات مركّبهاى كه با حرف كاف شروع مىشود ، « كيف » است و گاهى در بعضى از عبارات حرف آخر اين كلمه حذف مىگردد و گفته مىشود « كي » همانطور كه در بحث « كي » طرح گرديد . بايد دانست كه اين كلمه به سه دليل اسم مىباشد :
1 - دخول حرف جر بر آن بدون اينكه اين كلمه تاويل به اسم برده شود بنابراين خود اين كلمه اسم مىباشد ، زيرا حروف جر تنها بر اسم داخل مىشوند و اگر بر فعل وارد شوند مثل « ليكون » آن فعل بواسطه يك « أن » مقدر تأويل به اسم برده مىشود لكن « كيف » بدون تأويل به اسم ، حرف جر بر آن داخل مىشود و اين كاشف از اسميت آن است . به همين جهت اعراب مىگويند : « على كيف تبيع ؟ » يعنى « بر چه حالى آن را فروختى ؟ » .
2 - ابدال اسم صريح از « كيف » كاشف از اسميت آن است زيرا اسم از آن ، بدل آورده مىشود مثل : « كيف أنت ؟ أصحيح أم سقيم ؟ » كه اسم صريح « صحيح و سقيم » بدل از « كيف » است .
3 - خبر واقع شدن اين كلمه در حالى كه مباشر و بدون فاصله در كنار فعل قرار دارد ، مانند : « كيف كنت » كه « كيف » خبر مقدّم و « كنت » فعل ناقص و تاء اسم آن