شاهد : مفرد بودن تمييز « كم » خبريه است ، و بايد دانست كه گاهى تمييز « كم » خبرية ، مانند همين دعا مجرور به « من » زائده مىشود .
معناى دعا : « اى پروردگارم پس براى تو است جميع حمد ، چهبسيار عيبى كه پوشاندى آن را و مرا مفتضح نكردى و مرا مشهور به آن گناه ننمودى و چهبسيار زشتى كه بجا آوردم آن را ، و تو پردهء اسرار مرا ندريدى » .
و مانند قول ديگرى از آن امام عليه السّلام :
« فكم قد رأيت يا الهي من اناس طلبوا العزّ بغيرك فذلّوا و راموا الثروة من سواك فافتقروا » . « 1 »
شاهد : جمع بودن تمييز « كم » كه « اناس » است مىباشد .
معناى دعا : « پس چهبسيار محققا ديدهام اى خدا مردمانى كه تقاضاى بزرگى از غير شما مىكردند پس ذليل شدند و زياد كردند ثروت خود را از راه غير تو سپس فقير شدند » .
و لا يكون تمييز الاستفهامية : در حالى كه تمييز « كم » استفهاميه فقط مفرد است بهخلاف نظر كوفيون كه مىگويند مىتواند جمع نيز باشد .
5 - تمييز « كم » خبريه واجب است همواره مجرور بوسيله اضافه « كم » به آن بنابر قولى و يا به واسطهء « من » مقدر يا مذكور بنا بر قول ديگر باشد .
لكن در تمييز « كم » استفهاميه سه قول است : 1 - همواره منصوب است و جايز نيست جر آن مطلقا يعنى چه حرف جرى بر « كم » باشد و چه نباشد ؛ 2 - علاوه بر جواز نصب آن ، جايز است جر تمييز « كم » استفهاميه مطلقا يعنى چه بر « كم » حرف جر باشد و چه نباشد و اين قول فراء ، زجاج و ابن سراج و برخى نحويون ديگر است ؛ 3 - جايز بودن جر تمييز « كم » استفهاميه به شرط دخول حرف جر بر « كم » است . در اين صورت در تمييز آن دو وجه جايز است : الف : نصب كه كثير الاستعمال است : ب : جر آنكه قليل الاستعمال است كه اين قول ، خلاف قول بعضى از نحويين
هامش
( 1 ) - الصحيفة الكاملة السجادية : دعا بيست و هشتم / 193 .