« كذا »
متن « كذا » ترد على ثلاثة أوجه : أحدها : أن تكون كلمتين باقيتين على أصلهما و هما كاف التشبيه و « ذا » الإشارية . . .
شرح « كذا » در زبان عربى به سه وجه استعمال مىشود :
أحدها : وجه اوّل اين گونه است كه مركّب از دو كلمه باشد كه تبديل به يك كلمه نشده و آن دو كلمه باقى بر اصل خود هستند و آن دو كلمه عبارتند از كاف حرفيه جاره كه داراى معناى تشبيه است و « ذا » اسم اشاره ، مثل قول شما كه مىگوئيد : « رأيت زيدا فاضلا و رأيت عمرا كذا » يعنى : « ديديم زيد را در حالى كه فاضل بود و ديديم عمرو را در حالى كه مثل اين زيد بود » .
و بر اين قسم « كذا » ، « ها » تنبيه نيز داخل مىشود ، مانند قول خداوند متعال :
أَ هكَذا عَرْشُكِ
« النمل / 42 »
نكته : ذكر اين قسم از « كذا » با توجه به اينكه موضوع بحث اين باب از كتاب ، مفردات است ، از باب استطراد و تشابه آن به « كذا » بسيطه است .
الثّانى : وجه دوّم اين گونه است كه بالعرض يك كلمه گرديده هرچند در اصل متشكل از دو كلمه مىباشد و معناى آن كنايه از غير عدد است ، مانند قول پيامبر صلّى اللّه عليه و آله در بيان محاسبهء اعمال انسان در روز قيامت : « فيقال : عملت يوم كذا و كذا ، كذا و كذا و عملت يوم كذا و كذا ، كذا و كذا » . « 1 »
هامش
( 1 ) - صحيح مسلم : 1 / 177 .